Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

Dobès rfondowes
li   el

EtimolodjeyeCandjî

Tayon-bodje latén « ille » (ci-ci).

PrononçaedjeCandjî

ÅrtikeCandjî

singulî pluriyal
omrin li / el / l’ les / ls
femrin li / el / l’ les / ls

li o. & f.

  1. definixhant årtike, metou divant on sustantif omrin ou femrin, ki cmince pa ene cossoune, al tiesse del fråze, dirî ene cossoune (dierin son do mot di dvant) ou ôtrumint, nén spotchî po ene ou l’ ôte råjhon.
    • Li vatche va a gayet.
    • Li torea est dins l’ paxhi.
    • El vatche amoenne ès vea; ohé ohé å long do ri, li vatche amoenne ès vea. — tchanson d’ efant (fråze rifondowe).
    • El vea assaetche li tchén ; ohé ohé å long do ri, li vea assaetche li tchén. — tchanson d’ efant (fråze rifondowe).

Mots d’ aplacaedjeCandjî

OrtografeyesCandjî

(po li & el)

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesCandjî

definixhant årtike

Prono d’ djin coplemintCandjî

Alofômes
Divant l' viebe li / el
Dirî l' viebe lu
Sipotchaedje (padvant ou padrî) l’

li

  1. (o. & f. ) prono del troejhinme djin do singulî, omrin u femrin, droet coplemint metou divant on viebe ki cmince pa ene cossoune eyet : (1) dirî ene cossoune (dierin son do mot di dvant); (2) al tiesse del fråze; (3) après ene ahote dins l’ fråze; (4) ôtrumint, nén spotchî po ene ou l’ ôte råjhon.
    1. Egzimpes inte deus cossounes (omrin, pu femrin).
      • Li comere li rwaita droldimint cwand i dmanda po lodjî.
      • L’ ome li loukive d’ on drole d’ air, cisse båshele la.
    2. Egzimpes al tiesse del fråze (omrin, pu femrin).
      • Li vou dj’ riprezinter å raploû, vosse pordjet ?
      • Li vloz vs rabressî, vos eto, mi mayon ?
    3. Egzimpes après ene ahote do djhaedje del fråze (omrin, pu femrin).
      • Djanine, cwand ele s’ a stî prezinter, li patron del måjhon Reno li vleut egadjî seyance tinante.
      • Mitchî, cwand il amoussa e l’ otel, li båshele k’ esteut la li ricnoxha tot d’ shûte.
  2. (n.) dins les ratourneures : li schaper bele, li trossî, li steper, li lever, l’ ascoxhî, l’ aveur schayete

Mots d’ aplacaedjeCandjî

Mots vijhénsCandjî

RatournaedjesCandjî

prono droet coplemint del troejhinme djin

Pwaire minimomCandjî

AnagrameCandjî

Flag of Wallonia.svgJules Feller (drapea Wiccionaire).jpg Walon (sistinme Feller)Candjî

Prono d’ djin 1Candjî

li o.

  1. lu (prono tonike 3inme djin singulî).
    • C'èst nin pour li.
      C’ est nén por lu.

Sipårdaedje do motCandjî

w. do Mitan, w. do Levant, Basse Årdene, miersipepieuzmint el notule ALW 2.27.

Prono d’ djin 2Candjî

li o & f

  1. lyi (prono d’ el 2inme djin do singulî, fôme camaerådrece, coplemint nén direk).
    • I li done do fë à r’twade.
      I lyi dene do fi a rtoide.

Sipårdaedje do motCandjî

Roman Payis, Hôte Årdene (Li Gléjhe) …, miersipepieuzmint el notule ALW 2.37.

AnagrameCandjî