Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

Etimolodjeye 1Candjî

Dobès rfondowes
el   li

Tayon-bodje latén «ille» (ci-ci).

PrononçaedjeCandjî

ÅrtikeCandjî

singulî pluriyal
omrin li / el / l' les / ls
femrin li / el / l' les / ls

el o. & f.

  1. definixhant årtike, omrin et femrin, avou ene divanceye voyale, metou divant ene cossoune, a l' atake ou dirî ene cossoune.
    • El vatche amoenne ès vea; ohé ohé å long do ri, el vatche amoenne ès vea (tchanson d' efant).
    • El vea assaetche el tchén; ohé ohé å long do ri, el vea assaetche el tchén (tchanson d' efant).
OrtografeyesCandjî

 Loukîz a : « li »

RatournaedjesCandjî
±  Loukîz a : li

Prono d’ djin coplemintCandjî

Alofômes
Divant l' viebe li / el
Dirî l' viebe lu
Sipotchaedje (padvant ou padrî) l'

el

  1. (o. & f. ) prono del troejhinme djin, omrin u femrin, avou ene divanceye voyale, droet coplemint metou divant on viebe ki cmince pa ene cossoune eyet a l' atake ou dirî ene cossoune (dierin son do mot di dvant).
    • Djîle aveut stî s' providince; ossu, divins totes ses poennes, elle el veyeut todi avou ricnoxhance, ariver e s' måjhone J. Bosly, L’Afêre d’ås Houlpês, p. 127 (fråze rifondowe).
    • El vouss ou nel vouss nén ?
Mots vijhénsCandjî
Sipårdaedje do motCandjî

w. do Coûtchant, w. do Levant

RatournaedjesCandjî

Etimolodjeye 2Candjî

Dobès rfondowes
el   e l’

Etroclaedje di : "e" + "li" (divant on femrin sustantif); etroclaedje dedja scrît dins l' vî walon (1250); li riscôpaedje dizo ortografeye "e l' " est pus novea (1900).

PrononçaedjeCandjî

Etroclé årtikeCandjî

singulî pluriyal
omrin el / e l' (divant voyale) ezès
femrin e / e l' (divant voyale) ezès

el f.

  1. dins li, divins li (divant on no femrin ki cmince pa ene cossoune).
    • Dji voe kécfeye des cis - ki sont ritches... et pice-crosse - Trimer, greter, spårgnî tant k' i moussexhe el fosse (Edouard Remouchamps, divins Tåtî l' perikî).
    • Li France ! Li France ! Avinne, c’ est a ene pixheye del Beldjike. Et del Beldjike, vos estoz totsurade el Holande ou e l’ Almagne. Pår el Daenmåtche ou el Pologne L. Mahin, Moude a rvinde.

Mots d’ aplacaedjeCandjî

RatournaedjesCandjî
± divins li + femrin no

Etimolodjeye 3Candjî

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè å dfwait di l’ etimolodjeye di « el », el pout stitchî vaici.

PrononçaedjeCandjî

SustantifCandjî

singulî pluriyal
el els

el o.

  1. lete latene L, l.
    Egzimpe a radjouter.
OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Flag of Spain.svg EspagnolCandjî

ÅrtikeCandjî

singulî pluriyal
omrin el los
femrin la las

el o.

  1. li / el / l' (avou on mot omrin).
    • El condor passa.
      El condor passe.
    • ¿Donde esta el coche?
      Wice ki l' oto est ?
    • Fui el primero.
      Dji fouri l' prumî.