Loukîz eto : Lu.

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Modifier

EtimolodjeyeModifier

Tayon-bodje latén * « illúī », rifwait di « illi » datif singulî do prezintoe d’ mostraedje « ille ». Dataedje do mot : 1278 vî scrijha « lu ».

PrononçaedjeModifier

Prono d’ djin tonikeModifier

omrin femrin
Singulî lu leye
Pluriyal zels / yeusses zeles

lu omrin

  1. prono tonike do rwaitant metou tot seu, repetant li prono sudjet.
    • Lu, i n’ î a måy sitî, mins leye, bén.
    • Gn aveut lu et céncwante-z ôtes.
    • Mins vos n’ l’ årîz nén å fotbal, da, lu.
  2. Prono tonike do rwaitant metou dirî ene adrovire.
    • C’ est lu ki l’ a dit
  3. metou dirî ene divancete.
    • C’ est ene måjhone ki fwait sogne pår asteure ki l’ notåre est evoye, et Lorince avou lu. Jean-Marie Warnier (fråze rifondowe).
  4. prono tonike do rwaitant metou replaeçant li prono sudjet « i ».
    • Pol comere, leye, ele dimoréve todi amon s’ mononke. Lu lyi a-st aprins a lére, a scrire et a conter, ene sacwè d’ råle, adon, e l’ Årdene, copuvite po ene feme. Gaston Lucy (fråze rifondowe).
  5. Prono tonike miroetrece.
    • C’ est tchaekin por lu.

Mots vijhénsModifier

Pronos d’ djins walons
Nombe Djin Djinre Sudjet Muroetrece Acuzatif (droet coplemint) Datif (coplemint nén direk) Locatif Djenitif (pårtixhrê) Tonike (tot seu ou dirî dvancete)
Singulî Prumire djin dji, dj’
dju (padrî)
mi, m’, èm mi, m’, èm (divant l’ viebe)
mu, m’ (dirî l’ viebe)
mi, m’, èm (divant l’ viebe)
mu, m’ (dirî l’ viebe)
mi
Deujhinme djin vos, vs
ti, t’, èt
tu, -ss (padrî)
vos, vs
ti, t’, èt
vos, vis, vs ; ti, t’, èt twè, ti, ti-minme, t’-minme, tizôte, etzôte
Troejhinme djin Omrin i, il si, s’, ès li, l’, el lyi î è
endè, end, ndè, nd
lu
Feminine ele, elle li, l’, el leye
Neute on lu
Pluriyal Prumire djin nos, ns ; dji, dj’ nos, ns nos, nozôtes
Deujhinme djin vos, vs vos, vs vos, vs vos, vis, vs vos, vozôtes, tizôtes, etzôtes
Troejhinme djin Omrin i, il si, s’ les, ls ; lzès, lzè, elzès lezî, elzî, lzî î è
endè, end, ndè, nd
zels, yeusses
Feminine ele, elle zeles


OrtografeyesModifier

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesModifier

prono tonike do rwaitant metou tot seu
prono miroetrece do rwaitant

Flag of Wallonia.svgJules Feller (drapea Wiccionaire).jpg Walon (sistinme Feller)Modifier

PrononçaedjeModifier

ÅrtikeModifier

lu omrin et femrin

  1. omrin li, el.
    • Lu dêrin côp, vous n’ astîz nén la.
  2. femrin li, el.
    • Lu vatche a fordjèté.

Rilomêye do motModifier

Si voyale (u), c' est eto li spotchåve voyale di tot l' payis.

Sipårdaedje do motModifier

Flag of France.svg FrancèsModifier

Pårticipe erireceModifier

  1. , léjhou.