Walon (Rifondou) Candjî

Etimolodjeye Candjî

Aplacaedje di : «ti» + «-z» + «ôtes» (ol modele di « nozôtes » eyet « vozôtes ».

Prononçaedje Candjî

Prono d’ djin tonike Candjî

omrin femrin
Singulî tizôte tizôte
Pluriyal tizôtes tizôtes

tizôtes omrin et femrin

  1. dins ene fråze d' atôchance, po mwintès djins k' on-z atowe.
    • C’ est tizôtes ki l' a dit Motî Léonard, p. 348 (fråze rifondowe).
    • Prindoz ça, c' est po tizôtes Motî do Coûtchant walon (fråze rifondowe).
    • Et c' est mi k' esplike a tizôtes
      Ki ti l' åreu seur pus meyeu
      Avou ene langue di pus ki deus Joseph Duysenx, dins « Minologue di Flamind » (fråze rifondowe et rarindjeye).
    • Vos m' frîz bén malåde, tizôtes ! Les crwès dins les bruwères (fråze rifondowe).
    • Deus botresses ki s' rescontrént, c' esteut « ça vos va, tizôtes ? » Christian Thirion (fråze rifondowe).

Sinonimeye Candjî

Mots vijhéns Candjî

Pronos d’ djins walons
Nombe Djin Djinre Sudjet Muroetrece Acuzatif (droet coplemint) Datif (coplemint nén direk) Locatif Djenitif (pårtixhrê) Tonike (tot seu ou dirî dvancete)
Singulî Prumire djin dji, dj’
dju (padrî)
mi, m’, èm mi, m’, èm (divant l’ viebe)
mu, m’ (dirî l’ viebe)
mi, m’, èm (divant l’ viebe)
mu, m’ (dirî l’ viebe)
mi
Deujhinme djin vos, vs
ti, t’, èt
tu, -ss (padrî)
vos, vs
ti, t’, èt
vos, vis, vs ; ti, t’, èt twè, ti, ti-minme, t’-minme, tizôte, etzôte
Troejhinme djin Omrin i, il si, s’, ès li, l’, el lyi î è
endè, end, ndè, nd
lu
Feminine ele, elle li, l’, el leye
Neute on lu
Pluriyal Prumire djin nos, ns ; dji, dj’ nos, ns nos, nozôtes
Deujhinme djin vos, vs vos, vs vos, vs vos, vis, vs vos, vozôtes, tizôtes, etzôtes
Troejhinme djin Omrin i, il si, s’ les, ls ; lzès, lzè, elzès lezî, elzî, lzî î è
endè, end, ndè, nd
zels, yeusses
Feminine ele, elle zeles, yeusses


Ortografeyes Candjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13

Ratournaedjes Candjî

prono d' atôtchance camaerådrece pluriyal  Loukîz a : vozôtes

Etimolodjeye: aplacaedje prono (ti) + adviebe (ôte), .

Mots vijhéns Candjî

Pronos d’ djins walons
Nombe Djin Djinre Sudjet Muroetrece Acuzatif (droet coplemint) Datif (coplemint nén direk) Locatif Djenitif (pårtixhrê) Tonike (tot seu ou dirî dvancete)
Singulî Prumire djin dji, dj’
dju (padrî)
mi, m’, èm mi, m’, èm (divant l’ viebe)
mu, m’ (dirî l’ viebe)
mi, m’, èm (divant l’ viebe)
mu, m’ (dirî l’ viebe)
mi
Deujhinme djin vos, vs
ti, t’, èt
tu, -ss (padrî)
vos, vs
ti, t’, èt
vos, vis, vs ; ti, t’, èt twè, ti, ti-minme, t’-minme, tizôte, etzôte
Troejhinme djin Omrin i, il si, s’, ès li, l’, el lyi î è
endè, end, ndè, nd
lu
Feminine ele, elle li, l’, el leye
Neute on lu
Pluriyal Prumire djin nos, ns ; dji, dj’ nos, ns nos, nozôtes
Deujhinme djin vos, vs vos, vs vos, vs vos, vis, vs vos, vozôtes, tizôtes, etzôtes
Troejhinme djin Omrin i, il si, s’ les, ls ; lzès, lzè, elzès lezî, elzî, lzî î è
endè, end, ndè, nd
zels, yeusses
Feminine ele, elle zeles, yeusses