Loukîz eto : , ma, ma-.

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

Etimolodjeye 1Candjî

Tayon-bodje latén « malum » (minme sinse)

PrononçaedjeCandjî

AdviebeCandjî

(nén contåve)

  1. nén bén, d' ene mwaijhe manire.
    • C' est fwait.
    • Il a respondou.

RatourneuresCandjî

  1. gn a rén d' må fwait / n' a rén d' må fwait
  2. kî fwait bén ratind bén; kî fwait må ratind må (C65)
  3. co mî insi k' pus må (C65)

Mots d’ aplacaedjeCandjî

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesCandjî

nén bén

SustantifCandjî

singulî pluriyal
mås

o.

  1. (mot d’ rilidjon) faitindje ki fwait do toirt a ôtru, ki c' n' est nén bén del fé.
  2. åk ki fwait sofri, ki distrût l' coir des djins ou des biesses.

RatourneuresCandjî

(sacwè nén bén)

  1. sins må sins malice
  2. våt co mî sofri l' må k' del fé (C65)

(målåjhmince)

  1. sins må sins rujhe : åjheymint.
    F. sans problème, avec une facilité déconcertante.
  2. rinde do må : ovrer fer po-z ariver a åk.
    F. faire de gros efforts.

(accidint et maladeye)

  1. sins må sins doleur : sins sofri.
    • Sins må sins doleur ... c' est li spot del måjhone, dit-st i l' råyeu d' dints. Henri Lerutte (fråze rifondowe).
  2. si fé do må
  3. atraper do må
  4. tchaire dins on må / toumer dins on må : toumer dins les corwêyes.
    F. faire une crise d'épilepsie.
  5. esse dins les mås : esse presse a s' acoûtchî

(spots)

  1. li må d' onk ni rfwait nén l' må d' l' ôte (C65)
  2. gn a nén si grand må k' i gn a on ptit bén ki våye avou

Mots d’ aplacaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

  • (faitindje ki fwait do toirt a ôtru, ki c' n' est nén bén del fé) : petchî
  • (sacwè ki distrût l' coir) : maladeye

RatournaedjesCandjî

faitindje ki fwait do toirt a ôtru
sacwè ki distrût l' coir  Loukîz a : maladeye
  Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.

AddjectifCandjî

[addj.] (v.m.)

  1. ki n' est nén bén.
    • C' est on må sene.
    Loukîz a : måva, mwais.

ParintaedjeCandjî

RatournaedjesCandjî

sacwè ki fwait do toirt
maladeye

Etimolodjeye 2Candjî

dobe forcoridjaedje do payis d' Lidje: dv => mn (come a vni => a mni) + an => å (come manker => måké), ça fwait: dvant => mnå, et poy rispotchaedje mnå => må, li tot divnou on djivion, pa assaetchance di må (1).

DivanceteCandjî

  1. divant.
    • Si dj' va cweri l' årtisse a pî, må d' esse e s' måjhone, li vatche sere velêye (Joseph Lahaye).
    må pô d' tins : divant pô d' tins, divant waire.
    • On ns åreut traité d' minteus, e 1945, si ns åréns dit ki, må pô d' tins, nos aléns vey serer totes les houyires. Gilbert Mottard (fråze rifondowe).
    • Må pô d' tins, vos voeroz des beas cwårés wårnis d' rôzîs et plins d' fleurs (J. Delchambre).
    • On djoû, on leya-st etinde a Monsigneur ki, må pô d' tins, i s' endè pasreut des beles avou l' djonne vicåre di Sint Djuråd. Jean-Pierre Dumont (fråze rifondowe).
    F. bientôt..

Waitîz etoCandjî

  Lijhoz l’ årtike må (discramiaedje) so Wikipedia