Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Sorlon Grandgagnage, deus etimolodjeyes sont possibes : soeye-t i do tayon-bodje latén « aqua » (minme sinse), adon, racuzinåve did près avou l’ vî francès « egua » eyet « ewe » (XIme sieke) ey avou l’ occitan « aiga » eyet l’ catalan « aigua » ; soeye-t i do bodje gotike « aƕa » (ahva).

PrononçaedjeCandjî

SustantifCandjî

aiwe f.

  1. (mot d’ tchimeye) clair likide li pus corant so tere, ki totes les vicantès sacwès ont dandjî, et ki si essegne tchimike est H2O.
    • On vout k' i gn åye di l' aiwe sol planete Måss.
  2. (abwesson) abwesson fwaite di ç' likide la, poujhî e-n on peur sourdant.
    • Deus bires, ene limonåde et ene aiwe, si vs plait.
  3. (mot d’ djeyografeye) plaece ki ci likide la î court a valêye, vinant d' on sourdant.
    • Pou-må a toumé e l' aiwe et s' a neyî.
  4. basse ki ci likide la î dmeure.
  5. plouve.
    • Nos årans co ouy di l' aiwe D.T.W.
    • I toume di l' aiwe D.T.W.

RatourneuresCandjî

(likide po boere)

  1. voye d' aiwe : (vî mot) cwantité d' aiwe k' on pleut aler cweri avou des saeyeas (et on hårkea) al fontinne.
  2. esse tot e-n ene aiwe : esse tot e souweur.
  3. èn nén awè ses aiwes tchôdes

(likide ki court)

  1. leyî cori l' aiwe a valêye : : èn nén espaitchî les djins di fé a leu môde.
  2. ça a tcheyou a l' aiwe : c' est rovyî, abandné.
    On dit eto: so flote.
  3. n' a nole si claire aiwe ki n' si brouye
  4. aiwe vént, aiwe riva Motî Villers (fråze rifondowe).

(basse)

  1. c' est todi l' aiwe ki doime ki neye
  2. les coetès aiwes sont todi les pus dandjreuses Motî Villers (fråze rifondowe).

(plouve)

  1. li tins toûne a aiwe u: nosse tins tire a aiwe u: li vint est a l' aiwe : : i va ploure.

ParintaedjeCandjî

Mots d’ aplacaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

  • (plaece ki H2O î court a valêye) : rivire

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesCandjî

clair likide li pus corant so tere
plaece ki ci likide la î court a valêye

Waitîz etoCandjî

  Lijhoz l’ årtike aiwe (discramiaedje) so Wikipedia