Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

Etimolodjeye 1Candjî

Tayon-bodje latén «ŭltra» (pus lon); etroclaedje del cossoune H (riprezintant H, Y ou W) metowe å cmince po ristoper l' ahiket (dji so-h/y/w-oute); cisse consoune la ni s' wåde nén sovint dins les mots d' aplacaedje (totoute, Outruwåtche, Outwårtchene, Doutrupont).

PrononçaedjeCandjî

AdviebeCandjî

houte (nén candjåve)

  1. (dins l' espåce) arivé pus lon ki l' coron.
    • Nos estans houte : waitîz : li bwès est padrî nozôtes.
    • Cwand on dit «il est houte», ça vout dite ki l' feme s' a-st acoûtchî Motî Toussaint (fråze rifondowe).
  2. (dins l' espåce) åd triviè.
    • Nosse pitit payis est trop stroet; on pixhreut houte e pixhant droet J. Colson (fråze rifondowe).
  3. (dins l' tins) fini, passé.
    • On n' boutéve les veas å tchamps ki cwand les foirt tinrès fôrêyes estént houte — JJGbv, p. 82 (fråze rifondowe).
    • I fåt les Croes houte po-z awè do bon tins Motî Alphonse Massaux (fråze rifondowe).
    • Et nosse Jilbert s’ aveut metou a teter… teter,... teter, goirdjî. Si foirt et si bén ki l’ ivier esteut houte, et k’ il esteut todi la, po l’ plaijhi d’ ses parints J. Desmet, On Sånî a pårt .
  4. (dins l' tins) (pus stroetmint) presse a mori.
    • Dji so houte, (mes djins; vos m' vénroz bénrade eterer) Motî Pirsoul (fråze rifondowe).
  5. (dins l' tins) (pus stroetmint) distindou tot cåzant d' on feu.
Piceures di croejheteCandjî

Pout esse riwaitî come sipitron, cwand i s' aplake a on viebe avou ene idêye d' alaedje pus lon l' i n' åreu falou ou passaedje åd triviè.

    • passer houte, bouxhî houte, bouter houte Motî Haust (fråze rifondowe).
RatourneuresCandjî
  1. si tene k' on voet houte
  2. çou k' est houte est houte
  3. i n' si fåt nén vanter d' ene bele djournêye s' ele n' est nén co houte
Mots d’ aplacaedjeCandjî
SinonimeyeCandjî
OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
RatournaedjesCandjî
arivé pus lon ki l' coron
fini

DivanceteCandjî

Alofômes
houte out- outru-

houte

  1. houte di (åd triviè di).
    • potchî houte li bî Motî Toussaint (fråze rifondowe).
    • passer houte li bwès Motî Toussaint (fråze rifondowe).
    • On-z aveut plou fé passer e tere, houte li rote, ene buze ki prindeut l' aiwe ås arinnes di nos deus måjhons L. Remacle, Proses wallonnes, p. 141 (fråze rifondowe).
RatourneuresCandjî
  1. li ci ki potche houte li leu potche houte li cawe
Sipårdaedje do motCandjî

Hôte Årdene

RatournaedjesCandjî
houte di  Loukîz a : houte di

Etimolodjeye 2Candjî

Tayon-bodje tîxhon «hütte» (minme sinse) (k' a dné eto l' francès «hutte», li neyerlandès «hut», l' almand «Hütte», li daenwès «hytte»).

PrononçaedjeCandjî

SustantifCandjî

singulî pluriyal
houte houtes

houte f.

  1. pitit bastixhaedje di coxhes po s' î rmete cwand i fwait mwais, ou î lodjî.
    • Il ont fwait ene houte po s' lodjî Motî Forir (fråze rifondowe).
ParintaedjeCandjî

(minme sourdant etimolodjike)

Mots d’ aplacaedjeCandjî
SinonimeyeCandjî

cahoute, houbete, houtrê

Mots vijhénsCandjî

cabane, barake, cåze, åvrûle, wåmire, cotche

OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C65, E165, S117 (såf motoit dins «a houte»)
RatournaedjesCandjî
sinse do mot k' est ratourné  Loukîz a : cahoute