Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Bodje « fin- » ‎(« fén »), avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes.

PrononçaedjeCandjî

ViebeCandjî

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) fini / finixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) finixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) finixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) finixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) finirè / finixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) finixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) finixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) fini
Ôtes codjowaedjes sipepieus tåvlea

fini

  1. (v. sins coplemint) ariver a s’ fén.
    • Li fime finixh a 10 eures.
    • Il est tins k’ ça finixhe; on va divni roed sot. L. Sohy (fråze rifondowe).
  2. (v. å coplemint) ariver å coron di.
    • Cwand åroz fini vosse live ?
    • Il a fini s’ cårire come contrumwaisse etur les moules et les tchvolets. L. Somme (fråze rifondowe).
  3. ((v. å nén dit coplemint)) ariver å coron d’ l’ ovraedje.
    • On n’ a måy fini dvant 9 eures al nute.

RatourneuresCandjî

  1. po fini, po tot fini
  2. fini pa
    • A foice d’ aveur tote el djournêye el sint-bon do tchocolåt dins s’ nez, ça finit pa shonner mwais. C. Quinet (fråze rifondowe).
  3. fini di
  4. n’ è nén fini, endè nén fini
    • Cori dins les ovraedjes ki n’ è finixhèt nén… R. Joelants (fråze rifondowe).

ParintaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

ContråveCandjî

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesCandjî

± v.s.c. ariver a s’ fén
± v.c. ariver å coron di

Pårticipe erireceCandjî

fini o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "fini", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.
    • Il a fini s’ cårire come contrumwaisse etur les moules et les tchvolets. L. Somme (fråze rifondowe).
    • On n’ a måy fini dvant 9 eures al nute.

CodjowasCandjî

Dobès rfondowes
fini   finixh

fini

  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî, do viebe «  fini ».
    • Dji fini mi ovraedje pu dji vén djouwer avou vos.
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece, do viebe «  fini »
    • Fini todi t’ pådje, pu dj’ el ricoridjrè.

AddjectifCandjî

singulî pluriyal
omrin fini finis
femrin padrî fineye fineyes
femrin padvant fineye fineyès

fini o. (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l' no)

  1. tot fwait.
    • Fineye li dicåce pol craxhåd : li touweu aléve passer dmwin. R. Dedoyard (fråze rifondowe).
    • Li scole fineye, dj’ esteu acostumé a ndaler berlôder åd dilong d’ Sambe J. Schoovaerts (fråze rifondowe).
    • Leu tchanson fineye, les cawyasses si metnut el tiesse d’ emantchî ene coûsse ås toreas. E. Wartique & E. Thirionet, Les crwès dins les bruwères (fråze rifondowe).
    • I fåt k’ on decore li minisse des travôs finis d’ ene bele medaye di cur wårneye d’ ene tiesse di coshet d’ Pîtrin. C. Massaux (fråze rifondowe).

RatourneuresCandjî

  1. minisse des travos finis

SinonimeyeCandjî

RatournaedjesCandjî

± tot fwait

Flag of France.svg FrancèsCandjî

Pårticipe erireceCandjî

singulî pluriyal
omrin fini finis
femrin finie finies

fini o.

  1. fini, fwait, tot fwait.
    • J’ai fini mon travail.
      Dj’ a fini mi ovraedje ; dj’ a tot fwait mi ovraedje ; dj’ a fwait ; dj’ a tot fwait.
    • Il n’ a pas fini son repas.
      I n’ a nén fini si eurêye ; i n’ a nén tot magnî si eurêye.