Ershonnants mots : -ore.
Wikipedia-logo-en.png Racsegnes eciclopedikes
po tos les sinses
do mot «ôre»

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

Dobès rfondowes
ôre   oyî

Etimolodjeye 1Candjî

Tayon-bodje latén « audire » (minme sinse), ridaedje del troke "au + cossoune" eviè "ô + cossoune", Dataedje do mot : 1150.

PrononçaedjeCandjî

ViebeCandjî

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) ô
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) oyoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) oyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) oynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) ôrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) oyeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) oye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) oyou

ôre (v. å coplemint)

  1. (mot d’ fiziolodjeye) divni consyin d' on brut.
    • Di ces trevéns ci, nos oyans tofer ragadler ki nosse Waloneye est bén malåde, po n' nén dire k' elle est presse a mori Modele:JFie
    • Schoûtez, on bouxhe les tchambes. Oyoz vs ? J. Lahaye (fråze rifondowe).
    • Vo t' la-st e purete å solea; Ôss les clotches ki sounèt-st a vepes ? L. Warnant (fråze rifondowe).
RatourneuresCandjî
  1. ôre clair : bén etinde.
    • Il ôt co clair po si ådje.
  2. ôre deur : èn pus bén ôre.
    • Li professeur Solea oyeut deur.
  3. dj' ô bén : fråzlete ki cmince ene esplikêye so l' mot, li ratouneure k' i gn a dvant.
    • L' ametou n' aveut nou droet di prinde on coutea et di mancî l' ameteuse, cwand dischovra l' potêye, dj' ô bén li frekintaedje di Vera Aminievna Tchoubarov, l' ameteuse, avou si prôpe soçon. L. Mahin, Vera. F. « c'est-à-dire, cela signifie, j'entends par là ».
  4. dj' els ô co : dji m' sovén mo bén di çou k' i djhént.
  5. pire ôt ele ? brike ôt ele ? si pire ôt, brike ôt : ene pire, est ç' ki ça etind bén ? et ene brike ? si l' pire etind bén, li brike avou (advinea k' on dit tot d' ene trake: "Pirontelle-Bricontelle, six Piron-Bricon", et dmander çou k' ça vout dire).
ParintaedjeCandjî
SinonimeyeCandjî

etinde, oyi

Dizotrins motsCandjî
OrtografeyesCandjî

(ôre et oyî)

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C8, O4


RatournaedjesCandjî
± divni consyin d' on brut  Loukîz a : etinde

Etimolodjeye 2Candjî

Tayon-bodje latén « ordo » (rang, rindjeye, classe di djin, spårdaedje todi l' minme)

PrononçaedjeCandjî

SustantifCandjî

singulî pluriyal
ôre ôres

ôre o.

  1. parole ou scrît po-z oblidjî ene sakî.
    • Dji n' a pont d' ôre a rçure di twè !
  2. manire di mete (des djins, des sacwès, ene après l' ôte.
    • Normålmint, les mots si rindjèt dins l' ôre sudjet + viebe + coplemint, mins, tenawete, l' ôre pout candjî. L. Hendschel.
  3. estance d' ene plaece k' est bén rindjeye.
    • L' ôre, c' est d' l' ôr.
  4. (mot d’ biyolodjeye) digré dins l' classifiaedje sincieus des biesses ou des plantes ki s' trouve inte li classe eyet l' famile.
ParintaedjeCandjî
Mots d’ aplacaedjeCandjî
SinonimeyeCandjî
ContråveCandjî
OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
RatournaedjesCandjî
± kimandmint
± manire di mete des djins ou des sacwès
± digré d' classifiaedje sincieus
 
ôres di l' eglijhe di Djerpene

Etimolodjeye 3Candjî

Tayon-bodje latén « organum » (sinse di machine).

PrononçaedjeCandjî

SustantifCandjî

singulî pluriyal
ôre ôres

ôre f.

  1. (mot d’ muzike) sôre d' instrumint d' muzike å shoflaedje avou toplin des touwires, et ene taprece come on piyano, k' on mete sovint dins les eglijhes.
ParintaedjeCandjî

(minme sourdant etimolodjike)

Mots vijhénsCandjî

årmoniom

Dizotrins motsCandjî

shofelreye

OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
RatournaedjesCandjî
± instrumint d' muzike