Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Do vî francès « parler », lu-minme do latén d' eglijhe « parabolare ».

PrononçaedjeCandjî

ViebeCandjî

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) påle
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) pårlez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) pårlans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) pålnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) pålrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) pårléve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) påle
pårt. erirece (dj’ a, vos av) pårlé
Ôtes codjowaedjes come wårder

pårler

  1. (v. sins coplemint) cåzer (on metou lingaedje).
    • I n’ pårlèt nén arabe; i pålnut berbere.
  2. (v. sins coplemint) cåzer.
    • Trop pårler nût.
    • Les djins di ç’ costé ci, c’ est des djins ki xhuflèt, ki pårlèt po n’ rén dire, ki pårlèt po djåzer. J. Beaucarne (fråze rifondowe).
  3. (v. å coplemint nén direk) cåzer (di)
    • On påle di vir on feu mins l’ aiwe c’ est co pus pire. L. Bernus (fråze rifondowe).
    • Bondjoû, vijhene, doirmoz vs eco? Schoûtez mu: dji vis påle a vos. Noyé walon, (Bondjoû vijhene) (fråze rifondowe).
  4. (v. sins coplemint) cåzer dvant les djins u d’ ene grandiveuse manire.
    • Li ci ki påle insi, c’ est Karel Vinck, mwaisse des mwaisses e l’ Flande. — Jean-Claude Somja (fråze rifondowe).

RatourneuresCandjî

  1. pårler del narene, pårler do nez : pårler tot fjhant passer l’ air på nez. F. nasiller.
  2. pårler netmint, pårler håynetmint : dire todroet çou k’ on pinse. Loukîz a: platezak. F. sans ambages.

ParintaedjeCandjî

ParintaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesCandjî

cåzer  Loukîz a : djåzer
cåzer dvant les djins

SustantifCandjî

singulî pluriyal
pårler pårlers

pårler o. (infinitif sustantivrece)

  1. manire di djåzer.
    • Il ont on pårler d’ barakî.
  2. lingaedje ki n’ est nén ricnoxhou.
    • Il a lomé s’ motî : « diccionaire do pårler del Gléjhe ».
    • Dj’ a rtrové des mots ki sont bén d’ après Djiblou avou l’ accint ki saetche ene miete après l’ pårler d’ Djåçlete ou k’ on rtrouve co do costé d’ Nivele, mins k’ on n’ direut nén a Nameur. J.-F. Brackman (fråze rifondowe).

RatourneuresCandjî

  1. rifonde les pårlers d’ on lingaedje : fé on cmon scrît lingaedje.
    • Ehåyî on lingaedje, c’ est travayî dsu, metans candjî l’ ôrtografeye, fé des noûmots ou rfonde les pårlers dins on seul sicrît lingaedje. L. Hendschel. F. normaliser, standardiser une langue dialectalisée.

SinonimeyeCandjî

pårlaedje, cåzaedje, patwès

RatournaedjesCandjî

F. parler, dialecte, idiome.