Loukîz eto : pale, pâle.

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Modifier

Etimolodjeye 1Modifier

Tayon-bodje latén « pallidus »

PrononçaedjeModifier

AddjectifModifier

singulî pluriyal
omrin påle påles
femrin atribut påle påles
femrin epitete
(todi padvant)
påle pålès

påle (o & f) (come addjecif djondrece, todi metou padvant l’  no)

  1. ki saetche sol blanc del coleur del pea, come sene di maladeye.
    • Elle est si påle k' ele vos freut sogne. Motî Haust (fråze rifondowe).
  2. ki saetche sol blanc, tot djåzant d' ene coleur.
    • Ene påle bleuwe sitofe. Motî Haust (fråze rifondowe).
ParintaedjeModifier
SinonimeyeModifier
OrtografeyesModifier
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
  • påle : E1
RatournaedjesModifier
blanc

Etimolodjeye 2Modifier

Tayon-bodje latén « pala » (minme sinse).

PrononçaedjeModifier

SustantifModifier

singulî pluriyal
påle påles

påle f.

  1. (usteye) longowe sitroete schoupe po foyî.
    • Il a cassé l' mantche del påle.
ParintaedjeModifier

(minme sourdant etimolodjike)

SinonimeyeModifier
Mots vijhénsModifier
Sipårdaedje do motModifier

w. do Levant, Basse Årdene

OrtografeyesModifier
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C99


RatournaedjesModifier

 Loukîz a : locet

Etimolodjeye 3Modifier

Stindaedje do sinse do mot di dvant.

SustantifModifier

singulî pluriyal
påle påles

påle f.

  1. (mot d’ cwårdjeu) ene des cwate coleurs do cwårdjeu, ki l' dessén, c' est ene pike.
    • Dj' a on gros pwès so li stoumak; I toûne des påles, i toûne des makes. Juliette Franquet (fråze rifondowe).
  2. cwåte di cisse coleur la.
    • Djowe ene påle!
    • Dj' a totes les påles.
    • Dji n' a nole påle
RatourneuresModifier
  1. hasse di påle : Modele:npdv .
  2. i toûne do påle :
    1. (å cwårdjeu) c' est pike ki va.
    2. (nén piké des viers) mi vé est presse po vs fé plaijhi.
SinonimeyeModifier
OrtografeyesModifier
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :


RatournaedjesModifier
påle

Etimolodjeye 4Modifier

Svierba do viebe « pårler ».

CodjowaModifier

påle

  1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « pårler ».
    • Bondjoû, vijhene, doirmoz vs eco ? Schoûtez mu : dji vos påle a vos. Noyé walon (fråze rifondowe).
    • On påle di vir on feu mins l’ aiwe c’ est co pus pire. Léon Bernus (fråze rifondowe).
    • Nos estans nos deus ashîtes so on banc. On påle di tot, on påle di rén. On påle do tins k’ i fwait, do tins ki passe. On påle di nos djoyes, des poennes, des ptits bouneurs, des tourmints, des disbåtchances. — DBur (fråze rifondowe).
  2. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « pårler ».
    • I fåt k’ dji vs påle, rén k’ nos deus.
  3. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece, do viebe « pårler ».
    • Påle todi, ti, l’ pårlî !
OrtografeyesModifier
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :