Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Tayon-bodje latén « cura » (« sognaedje », « médiaedje », « awaitance »).

PrononçaedjeCandjî

ViebeCandjî

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) keu
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) keyoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) keyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) keynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) keurè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) keyeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) keye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) keyou

keure (v. å coplemint) (rålmint eployî)

  1. sohaitî.
    • Li doleur k’ il edura, on n’ el keureut nén a ene biesse. J. Minet (fråze rifondowe).
    • Simon et s’ fré, ki n’ candjront måy Ni lyi keyèt ni bén ni påye (å mwaisse di scole). J. Levaux (fråze rifondowe).
  2. dire.
    • Nos lyi keurans on grand merci.
  3. diveur (on rmerciymint a ene sakî ki vs a rindou siervice).
    • I lyi dna ene monte-breslet tot lyi djhant : dji vs el keu bén. — C. Decoeur (sourdant a recråxhî) (fråze rifondowe).

ParintaedjeCandjî

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesCandjî

sohaitî  Loukîz a : sohaitî
dire
diveur on rmerciymint

SustantifCandjî

singulî pluriyal
keure keures

keure f.

  1. accion.
    • End arivéve a dire ki Djermwinne aveut fwait ene boune keure tot vlant k’ on lome li ptit fi come mi. E. Sullon (fråze rifondowe).
    • Li ci k’ a dné s’ parole et k’ fwait si metchante keure Voerè parexhe on djoû li rmoir pol fé sofri. L. Lagauche (fråze rifondowe).
    • Dji vs va conter l’ måle avinteure
      D’ on ptit kierdî do tins passé,
      ki tot djonnea fjha ene si laide keure
      k’ i nel pola måy refacî. L. Lagauche (fråze rifondowe).
    • Felisse est l’ oneur di m’ classe et vos l’ vloz rsaetchî di scole ! Nos n’ divoz nén fé ene pareye keure ! G. Alexis (fråze rifondowe).
  2. dins les ratourneures : awè keure, awè d’ keure (di), n’ aveur di keure (di), n’ awè-t a keure (di).

RatourneuresCandjî

  1. fé des belès keures : èndè fé des beles.
  2. end aveur di keure, n' awè d' keure

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesCandjî

accion, sovint laide
dins l’ ratourneure «awè d’ keure», envd.

Omofoneye possibeCandjî