Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

Etimolodjeye 1Candjî

Tayon-bodje latén « folium » (minme sinse) (tchuze d’ ene sorwalonde come rifondowe)

PrononçaedjeCandjî

Sustantif 1Candjî

singulî pluriyal
foye foyes

foye f.

  1. (mot d’ botanike) vete boket, tot plat, d’ ene plante, d’ èn åbe, ki vént so li stipe u so les coxhes.
  2. (foye di fleur) petale di fleur.
  3. cwårêye sitindêye di papî.
  4. pitite gazete.
  5. (mot des mnujhîs et scrinîs) fene plake di mnujhreye, 15 a 18 mm sipesse.
    • I m’ rifåreut deus foyes d’ unalite.
    • Ene foye di placaedje. Motî d’ Vervî (fråze rifondowe).
RatourneuresCandjî

(plat boket d’ plante)

  1. foye di såvlon : foye di toubak ki toutchive tere, ki n’ dene nén do si bon toubak.
  2. des foyes di plope : des sôs ki n’ valèt rén. On dit eto : des cwårs di schaye.
  3. foye di djote : vî paraplu.
  4. tronner come ene foye

(imådjreçmint)

  1. poirter vetès foyes : bén aler economicmint.
  2. riwaitî les foyes pa padzo : aler dins l’ bwès djonnea et djonnete po coûtchî eshonne.
  3. On n’ va nén å bwès cwand on-z a peu des foyes : i n’ fåt nén cmincî ene sacwè, si on n’ est nén capåbe d'endè vni mwaisse.
  4. Ostant cweri après ene foye pierdowe e bos : dijhêye cwand on-z a pierdou ene pitite sacwè, k’ on n’ ritrouvrè dandjreus nén.
  5. Gn a pus d’ ene foye å bos : dijhêye cwand on amete ene sakî sins prouves. On dit eto : Gn a pus d’ on tchvå k’ on lome Baron.
  6. Markez l’ so ene foye di cabu, et dinez l’ a vos lapéns, Metoz l’ so ene foye di djote, et dinez l’ al gade : dijhêye a onk (ene) ki vos taene por vos lyi fé ene sacwè ki vos n’ vloz nén.
  7. On voet bén k’ les foyes tcheyèt : dijhêye a ene sakî ki fwait l’ sot.
  8. foye Sint-Cwelin : asplati ongue, sene do må Sint-Cwelin.

(boket d’ papî)

  1. foye di cårculaedje : (mot d’ éndjolike) foye di tåvleu éndjolike, po fé des carculaedje.
  2. foye di stîle : (mot d’ éndjolike) fitchî la k’ on scrît do côde CSS.
  3. dressêye foye, coûtcheye foye : relijha po l’ metaedje so papî d’ ene pådje tapêye al machine u avou èn aspougneu d’ tecses.
ParintaedjeCandjî

Tos les parints do mot "foye" si fwaiynut avou candjmint d’ voyale O => OU, apus ki "foyou"

Mots d’ aplacaedjeCandjî
OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
RatournaedjesCandjî
vert plat boket d’ ene plante
gazete
fene plake di mnujhreye
foyes di crompire
des foyes di plope
  •   Francès : de la monnaie de singe
poirter vetès foyes
  •   Francès : être prospère, florissant
dressêye foye, coûtcheye foye

Sustantif 2Candjî

foye todi singulî

  1. såjhon k’ les åbes fouyèt.
SinonimeyeCandjî
RatournaedjesCandjî

 Loukîz a : fouytåjhe

CodjowasCandjî

foye

  1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « fouyî ».
    • On n’ voerè pus les tchivroûs : i foye a grands côps.

Etimolodjeye 2Candjî

Svierba do viebe « foyî ».

CodjowasCandjî

foye

  1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « foyî ».
    • Ele foye dedja s’ djårdén.
  2. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « foyî ».
    • Fåreut bén k’ on foye dimwin u après.
  3. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece, do viebe « foyî ».
    • Foye mu co ces deus aireyes la !

SustantifCandjî

singulî pluriyal
foye foyes

foye f.

  1. påle (po foyî).
    • Tes djetes di biyokî sont sol foye, dé l’ schalete do corti. L. Mahin (fråze rifondowe).
OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
RatournaedjesCandjî

 Loukîz a : locet