Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Tayon-bodje tîxhon * «sazjan» («rinde ene sakî propietaire d' ene sacwè»), çou ki dene on mot avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes.

PrononçaedjeCandjî

ViebeCandjî

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) saizi / saizixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) saizixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) saizixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) saizixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) saizirè / saizixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) saizixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) saizixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) saizi
Ôtes codjowaedjes come prusti

saizi (v. å coplemint)

  1. apicî.
  2. comprinde.
    On dit eto: etinde.
  3. sbarer, fé awè peu.
    • To m' as saizi, veråt !

SinonimeyeCandjî

RatournaedjesCandjî

  • F. saisir, agripper.
  • F. saisir, comprendre.
  • F. surprendre, effrayer.

Pårticipe erireceCandjî

singulî pluriyal
omrin ralårdji ralårdjis
femrin ralårdjeye ralårdjeyes

saizi o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "saizi", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.

CodjowaCandjî

Dobès rfondowes
saizi   saizixh
Do viebe «saizi»
  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece

AddjectifCandjî

singulî pluriyal
omrin saizi saizis
femrin padrî saizeye saizeyes
femrin padvant saizeye saizeyès

saizi o. (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l' no)

  1. reyusse, ståmusse.
    • Li medcén est tot saizi d' vey amoussî l' viye Djelike.
    • Madame Nabolz, li djin evoyeye på Consey di l' Urope po les arnåjhes linwistikes, a stî saizeye d' aprinde ki l' walon n' esteut nén aprins e scole. R. Viroux (fråze rifondowe).

SinonimeyeCandjî

paf, peté, metch, pek.

SustantifCandjî

singulî pluriyal
omrin saizi saizis
femrin saizeye saizeyes

saizi o. onk (ene) ki n' est nén tot djusse, on pô drole, nén come èn (ene) ôte.

RatourneuresCandjî

  1. Notru-Dame des Grands Saizis, priyîz par lu dijhêye po balter ene sakî.

SinonimeyeCandjî

bardouxhî, dimey-cougnî, dimey-doûs, ewaeré, sokea, foû-scwere;  Loukîz a : «Motyince:dimey doûs/walon»

RatournaedjesCandjî

F. simple d'esprit.