Miniauge.gifLoukîz a : «Tere»

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Modifier

EtimolodjeyeModifier

Tayon-bodje latén « terra » (minme sinse).

PrononçaedjeModifier

SustantifModifier

singulî pluriyal
tere teres

tere femrin

  1. (djeyografeye) sitindowe k' est a nos pîs.
    • Nos irans si lon ki l' tere nos pôrè poirter. Motî Forir (fråze rifondowe).
  2. (djeyolodjeye) dismantcheyès pires, la k' les plantes efonçnut leus raecinêyes.
    • I prinda del tere, li strûler etur ses doets, et l' leyî cori djus sol tchamp. Lucyin Mahin. (ratournant Albin Georges)
  3. årzeye.
    • C' est ene pupe di tere.
  4. (astronomeye) planete k' on vike dissu.
    • Li tere est a 37 miyons et dmey d' eures erî do solea. Motî Forir (fråze rifondowe).
  5. (mot des cinsîs) sitindêye d' on metou payis.
    • Nos estans cial so tere d' Almagne. Motî Forir (fråze rifondowe).
  6. (mot des cinsîs) pitite sitindêye d' on cinsî.
    • I n' a måy volou vinde si tere do Ban-bwès.

RatourneuresModifier

(sitindêye a nos pîs)

  1. al tere, a tere : djus sol tere, a daegne.
    • Tchinne tchôke si gåtche djino a tere. Joseph Calozet (fråze rifondowe). F. à terre, sur le sol, à même le sol.
  2. li tere est basse : dijhêye cwand on doet ramasser åk a tere, et k' on a do må.
  3. dji lyi mosterrè ki l' tere est basse ! : djel va fote al tere. Franwal: ahåyant po: F. je lui ferai mordre la poussière.
  4. fé tere ewale

(dismantcheyès pires po les plantes crexhe)

  1. i fåt semer cwand l' tere est amoureuse
  2. boune tere, fele tere : ritche tere (d' årzeye).
  3. måle tere, mwaijhe tere : pôve tere (di såvlon, di fagne).
  4. cråsse tere : tere k' on-z a bén ansiné.
  5. maigue tere : tere nén ansinêye.
  6. tere årziyeuse, tere cawieuse, tere al tchåsse : sôres di teres.

(sitindêye d' on cinsî)

  1. egadjî ene tere : (E203)
  2. tant våt l' ome, tant våt s' tere : (E203)

(nosse monde)

  1. Sol tere, li ci ki n' a pont d' måleurs è ratind

ParintaedjeModifier

(minme sourdant etimolodjike)

Mots d’ aplacaedjeModifier

SinonimeyeModifier

Omofoneye possibeModifier

OrtografeyesModifier

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesModifier

  • F. terre, sol.
  • F. terre, sol, glèbe.
  • F. terre, monde, planète.
  • F. terre, terrain, parcelle.

Waitîz etoModifier

  Lijhoz l’ årtike tere(discramiaedje) so Wikipedia