Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Modifier

Etimolodjeye 1Modifier

Dobès rfondowes
haire   haeyi

Tayon-bodje vî francike «hatjan», romanijhî el Gåle (* «hatīre» (adon parint avou l' francès « haïr », l' inglès « hate », l' almand « hassen »; mot cité dins l’ FEW 16 178.

PrononçaedjeModifier

ViebeModifier

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) hai
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) haeyoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) haeyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) haiynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) hairè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) haeyeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) haiye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) hai / haeyou

haire (v. å coplemint)

  1. vey evi.
    • Fåt haire li mintreye Motî Forir (fråze rifondowe).
    • Leye et s' maråsse si heyèt dispoy lontins Motî Forir (fråze rifondowe).
    • Mi, dji hai l' complimint Motî Forir (fråze rifondowe).
    • A pårti di ç' djoû la, Pitit a heyou li scole Joseph Calozet (fråze rifondowe).
RatourneuresModifier
  1. haire d' araedje, haire come li pesse, haire come l' aloumire, haire come lo rogne
ParintaedjeModifier
Mots d’ aplacaedjeModifier

hait-l'-ovraedje, hait-l'-ovrî, hait-paye, hait-djins, hait-l'-feme

SinonimeyeModifier

vey evi, vir evi, haeyi

Sipårdaedje do motModifier

w. do Levant, w. do Mitan

OrtografeyesModifier
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13


RatournaedjesModifier
 Loukîz a : vir evi

Etimolodjeye 2Modifier

Svierba do viebe «hairyî»

AddjectifModifier

singulî pluriyal
omrin haire haires
femrin atribut haire haires
femrin epitete
(todi padvant)
haire hairès

haire (o & f)

  1. målåjhey, tot djåzant d' ene djin.
    • L' efant est haire : i fwait ses dints Motî Haust (fråze rifondowe).
    • Si dji n' î prind nén asteme, dji va divni haire, dji va tourner a viye haeyåve feme Guy Belleflamme (fråze rifondowe).
RatourneuresModifier
  1. ossu haire k' on blanc-doet
ParintaedjeModifier

haireur

SinonimeyeModifier

grigneus, haeyåve

OrtografeyesModifier
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13


RatournaedjesModifier
haire

Omofoneye possibeModifier

here (ome, monsieu)