Loukîz eto : etot.

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

Etimolodjeye 1Candjî

Aplacaedje di : « e » (avou kécfeye assaetchance di l’ adjondrece « et » + « tot » ; avou rassonraedje ortografike (tcheyaedje do T vinant d’ ene uzance picåde, dins « itou ».

PrononçaedjeCandjî

AdviebeCandjî

eto (nén candjåve)

  1. mostere on radjoutaedje.
    • Estoz la eto, vos ?
    • Dispu 20 ans ki no-n Alfred tchante; end a sacwants ki savèt eto ki si no d’ bateme, c’ est Wilhem Dunker. — Jean-Pierre Tondu (fråze rifondowe).
    • Come ahesses, vos fåt èn ordinateur, et on modem eto, ey ene lene di telefone, bén seur. L. Hendschel.
    • Et c’ esteut kine eto po dmorer e l’ eglijhe et repeter les påters et les tchants; li curé aveut dvou låtchî ls efants. É. Gilliard (fråze rifondowe).
SinonimeyeCandjî
Sipårdaedje do motCandjî

w. do Coûtchant, w. do Mitan

OrtografeyesCandjî
E li scrîta (1100-1600) :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C8, E165, S0, S109, S117
RatournaedjesCandjî
mostere on radjoutaedje  Loukîz a : ossu

AdjondreceCandjî

eto (nén candjåve)

  1. c’ est po ça ki (a l’ atake del fråze ou del fråzlete, po mostrer ki çou ki va shure, c’ est l’ consecwince di çou k’ on a dit dvant).
    • Il a bråmint bevou ; eto n’ a-t i nén fwait des vîs oxheas. D.T.W.
    • Il a vnou ayir, eto, dji so binåjhe. D.T.W.
    • Il a fwait ene biestreye, eto, i l’ paye bén. D.T.W.
    • I m’ a foirt må rçû, eto, i n’ mi voerè pus.
    • (Les amoureus s’ catchèt dins les rouwales) eto, cwand vos lzès rescontroz, vos veyoz bén k’ i sont djinnés. F. Loriaux (fråze rifondowe).
SinonimeyeCandjî

ça fwait ki, et c’ est ki, adon, dabôrd

Sipårdaedje do motCandjî

(disfondowe "èto", "ètou") Coûtchant walon, dedja aviyi e 20inme sieke

RatournaedjesCandjî
anonce ene consecwince

DivanceteCandjî

eto (nén candjåve)

  1. (vî mot) avou.
    • Les deus biesses astok di s’ cretche, Sont ses cortizans Divins on ståve vude et frexh Eto ene bawete. Noyé walon (fråze rifondowe).
    • Calvin esteut on tchenonne Et Luther, on disbåtchî moenne; Å diåle les coirnêyes Eto leus curêyes !. Bate di dvize inte on catolike ey on protestant (fråze rifondowe).
    • Neni, crolé napea; Eto t’ novea lingaedje, Ti n’ etinds nén, dji wadje, çou k’ c’ est ki d’ fé pixh paxh. S. de Harlez (fråze rifondowe).
    • Elzî fåt les tchinnes et pindants Les fiers d’ årdjint eto les pieles Afîsse k’ elle avizexhe pus beles. Viye tchanson di 1620 (fråze rifondowe).
Sipårdaedje do motCandjî

w. do Levant (disk’ e 18inme sieke)

RatournaedjesCandjî
avou  Loukîz a : avou

Etimolodjeye 2Candjî

Calcaedje do francès « étau » (minme sinse).

PrononçaedjeCandjî

SustantifCandjî

singulî pluriyal
eto etos

eto o.

  1. (usteye) usteye des mnujhîs, des mecanicyins, evnd., metou so on banc, et ki sieve a tni bon ene pîce di bwès u d’ fier ki l’ ome di mestî boute dissu.
    • Il a on banc avou deus etos et les totes les usteyes.
    • I lyi fåt aprinde a travayî a l’ eto.
RatourneuresCandjî
  1. serer dins si eto : apicî (èn ome, ene kimere) dins on cep (amour, emantcheure).
SinonimeyeCandjî

verén

RatournaedjesCandjî
usteye po serer