Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

PrononçaedjeCandjî

Etimolodjeye 1Candjî

Svierba do viebe « conter ».

SustantifCandjî

singulî pluriyal
conte contes

conte o.

  1. plaijhante istwere.
    • C’ est on vraiy conte di Noyé, voste istwere !
ParintaedjeCandjî
Mots d’ aplacaedjeCandjî
RatournaedjesCandjî
plaijhante istwere
OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Etimolodjeye 2Candjî

Svierba do viebe « conter ».

SustantifCandjî

singulî pluriyal
conte contes

conte o.

  1. adicion, carculaedje, rizultat.
    • Li bon docteur a sogne k’ on n’ l’ evoye tot près do front s’ i n’ trouve nén l’ conte des lanchtoûnes k’ on lyi dmande. Les crwès dins les bruwères (fråze rifondowe).
RatourneuresCandjî
  1. diner s’ conte
    • Del nute, do djoû, po vs bén adjonde
      Li microbe est la ki vs ratind
      I vs apice bén, i vs dene vosse conte
      Et vs estoz xhorbou so on moumint. Martin Lejeune (fråze rifondowe).
  2. sins pus d’ conte ki ça
  3. si rinde conte : bén vey.
    • Dji m’ rind conte kel tins del djonnesse pout esse court, k’ il a do må d’ brouyî evoye. Félix Duval (fråze rifondowe).
  4. tini conte di : aconter.
ParintaedjeCandjî
RatournaedjesCandjî
carculaedje
OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Etimolodjeye 3Candjî

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè åd fwait di l’ etimolodjeye di « conte », el pout stitchî vaici.

DivanceteCandjî

conte (nén candjåve)

  1. mostere k’ on tént avou l’ ôte costé di des djins nén d’ acoird.
    • Il esteut dins ene lisse conte mi.
    • Ele si mwaijhixheut s’ on bateut conte leye. Émile Gilliard (fråze rifondowe).
  2. mostere on rméde po rweri d’ on må.
    • Conte les halenes, mete del tchene al tere åtoû des cabus.
    • Conte li fivlinne on pindeut ene boursete avou des crås pourceas åtoû do hatrea ; ça dveut pinde so li stoumak. Georges Ghys (fråze rifondowe).
  3. mostere ene discandje.
    • Les camaerådes påtnut chiner dins les cinses do coron et discandjî do tchocolåt ubén do savon conte des canadas. Louis Sohy (fråze rifondowe).
  4. mostere k’ on djond (ene sacwè, ene sakî).
    • N’ aspoyîz nén vosse doet conte li meur : li plåsse n’ est nén co setch.
    • Les stoubions do vint vinént bômer conte on cwårtea d’ baracmints plantés e mitan des prés. Willy Bal (fråze rifondowe).
    • Ele sere si feye conte si pwetrene ; « Louwiza », shofele-t ele. Félicien Barry (fråze rifondowe).
    • Li brut a rbucté conte les grands castagnîs tot do long d’ l’ aiwe. Émile Gilliard (fråze rifondowe).
RatourneuresCandjî
  1. bate conte : dire ki c’ n’ est nén l’ veur.
    • Dandjreus k’ i sont dins l’ bon et dji n’ va nén bate conte. Émile Gilliard (fråze rifondowe).
  2. dji n’ pixhe nén conte : dji nel rifuze nén.
    • Si to véns avou ene boune dorêye, dji n’ pixhe nén conte.
  3. fén conte fén, gn a pont d’ dobleure : djeu d’ mot inte li sinse « contråve a » et l’ sinse « astok di ».
ParintaedjeCandjî
Mots d’ aplacaedjeCandjî
SinonimeyeCandjî
OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
RatournaedjesCandjî
di l’ ôte costé ki  Loukîz a : conte di
po rweri
po discandjî avou
mostere k’ on djond (ene sacwè, ene sakî)
bate conte
  •   Francès : dire le contraire, s’opposer à
dji n’ pixhe nén conte
  •   Francès : je ne refuse pas

SustantifCandjî

singulî pluriyal
conte contes

conte o.

  1. tot çou ki n’ tént nén avou ene prumire sacwè.
    • Elle a bén mostré l’ po et l’ conte.
RatourneuresCandjî
  1. ki ti m’ fwais dire li conte : dijhêye po d’ escuzer d’ aveur dit on laid mot.
    • Espece di wesse, ki m’ fwait dire li conte. Arthur Masson (fråze rifondowe).
RatournaedjesCandjî
conte
ki ti m’ fwais dire li conte
  •   Francès : excusez-moi de m’emporter de la sorte
OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
  • conte : E1

Etimolodjeye 4Candjî

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè åd fwait di l’ etimolodjeye di « conte », el pout stitchî vaici.

SustantifCandjî

singulî pluriyal
conte contes

conte o.

  1. (el hôte moyinådje) fonccionaire lomé pa l’ impreur, li rwè po manaedjî on boket d’ l’ impire. Ci boket si loméve ene conteye.
  2. (el basse moyinådje et co asteure) tite di nôblesse padzo l’ duk.
ParintaedjeCandjî
RatournaedjesCandjî
tite di nôblesse
OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13, C8

Waitîz etoCandjî

  Lijhoz l’ årtike conte (discramiaedje) so Wikipedia

Flag of France.svg FrancèsCandjî

SustantifCandjî

singulî pluriyal
conte contes

conte o.

  1. conte (mot scrît eyet prononcî e francès come e walon) (plaijhante istwere).