tcheryî

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Modifier

EtimolodjeyeModifier

Bodje « tcher- » ‎(« tchår ») (avou candjmint d’ voyale), avou l’ cawete di codjowaedje « -yî » des viebes.

ViebeModifier

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) tchereye
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) tcheryîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) tcherians
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) tchereynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) tchereyrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) tcheryive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) tchereye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) tcheryî
Ôtes codjowaedjes sipepieus tåvlea

tcheryî

  1. (v. å coplemint) moenner (ene martchandijhe) d’ ene plaece a l’ ôte.
    • Ça a stî des åbes siketés et des pus fondès oirbires, cåzu come s’ on tcheryive des gros buks di tchinne ou d’ få dins des bwès e pindisse. Émile Gilliard, Su lès trîs dès Golètes, p. 21.
  2. (v. sins coplemint) avanci.
    • Li beaté shonne tcheryî e cir, mins c’ est les nûlêyes ki bodjèt.
  3. (v. å coplemint nén direk eployî avou li dvancete « a ») moenner (a).
    • Ci n’ esteut k’ ene idêye, ene rapoitroûle u l’ ôte mins ki nos tcheryive a bate li djåze des eures å long. Georges Simonis.

ParintaedjeModifier

OrtografeyesModifier

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesModifier

moenner d’ ene plaece a l’ ôte
avanci
moenner a

Pårticipe erireceModifier

singulî pluriyal
omrin tcheryî tcheryîs
femrin tcherieye tcherieyes

tcheryî o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "tcheryî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.
    • C’ est cisse grosse tchedje la k’ a stî tcherieye sol dirî do camion k’ a fotou les aessis a moule.