Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè å dfwait di l’ etimolodjeye di « cwè », el pout stitchî vaici.

PrononçaedjeCandjî

Prono di dmandeCandjî

cwè (nén candjåve)

  1. avou on viebe, po dmander des racsegnes sol coplemint (si ç' n' est nén ene djin), et metou tot seu.
    • Cwè djhoz ?
    • Cwè gn a-t i d' novea ?
  2. avou on viebe, metou dirî ene divancete.
  3. sins viebe, po dmander k' on repete li fråze, pask' on n' ôt nén u k' on n' est nén d' acoird ou .
    • I dit k' les comeres did ci sont bén montêyes :: Cwè ?
    • C' est on prodût pol les crompires. :: Po les cwè ?
    • Popa, dji vôreu bén aler å bal ! :: Di cwè !?
  4. po dmander k' on continowe li fråze, adon ki l' cåzeu(se) halkene.

Mots d’ aplacaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

  • po dmander des racsegnes sol coplemint do viebe, ki doet esse ene sacwè) ki

Mots vijhénsCandjî

  • po dmander des racsegnes sol coplemint do viebe k' est ene sakî)

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : G0, C62, S25

RatournaedjesCandjî

cwè

Prono rahoucreceCandjî

cwè (nén candjåve)

  1. replaece ene metowe sacwè dins des sintakes assez råles (å pus sovint, c' est cwè çki, cwè ki).
  2. avou l' viebe ki n' est nén rdit.
    • Il ont d' cwè (viker)
    • I n' a nén d' cwè (vos rmerciyî)

RatourneuresCandjî

  1. awè d' cwè : esse ritche.
  2. vos dirîz bén d' cwè : dijhêye po onk (ene) ki fwait l' ritche sins l' esse.
  3. i n' a nén d' cwè u: gn a pont d' cwè : dijhêye po responde a onk (ene) ki vs dit merci. On dit eto : gn a rén avou ça.

Nén definixhant pronoCandjî

cwè (nén candjåve)

  1. replaece ene metowe sacwè k' on n' kinoxhe nén.

RatourneuresCandjî

  1. cwè et come u: cwè et kesse : les pondants et les djondants
    1. dimander cwè et come u: dimander cwè et kesse : dimander trinte-shijh meye kesses.
    2. ni saveur ni cwè ni come u: èn sawè ni cwè et kesse : ni rén saveur so ene sacwè.
  2. et dji n' ti sai d' tot cwè : et co bråmint des ôtès sacwès.
    • I l' ont traitî d' pouwant et dji n' sai pus d' tot cwè Motî Gilliard (fråze rifondowe).

Mots d’ aplacaedjeCandjî

Mot-fråzeCandjî

cwè (nén candjåve)

  1. mostere k' on n' est nén d' acoird.

Omofoneye possibeCandjî

  • coe (trankile, påjhûle)