Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

Etimolodjeye 1Candjî

Do viebe «triper», avou ene ristitchete -l-, çou ki dene on viebe avou l’ dobe cawete « -ler » des viebes (adon parint avou l' almand «trippeln»); mot cité dins l’ FEW 17 367a.

PrononçaedjeCandjî

ViebeCandjî

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) tripele
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) triplez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) triplans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) tripelnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) tripelrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) tripléve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) tripele
pårt. erirece (dj’ a, vos av) triplé
Ôtes codjowaedjes come shofler

tripler

  1. (v. sins coplemint) fé aler les pîs po distrure, po fé må a.
    • (Les vatches ont) triplé totavå les semés Motî Forir (fråze rifondowe).
    • Les biesses tripelnut les poeres ki sont tcheutes Motî Gilliard (fråze rifondowe).
    • Adon, dji tripelrè, dji shofelrè, dji macrè, dji bouxhrè t' måjhone djus, et dji t' magnrè (Fré Djhan, divins «Troes coshets»).
    • I tripele so on lumçon Motî del Hesbaye (fråze rifondowe).
    • Et deus eures å long, on tripla so si screne Motî del Hesbaye (fråze rifondowe).
    • Les pîs des hôtins ni m’ tripelront nén ; les mwins des våréns ni m’ bouxhront nén djus Ratournaedje des såmes, p. 58 (fråze rifondowe).
  2. (v. sins coplemint) fé aler les pîs dins ene potchante danse, ou tot come.
    • I faleut vey les Rodjes Pûs tripler Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
    • On n' pout nén dire k' i sait danser : i tripele et spotchî les pîs des comeres, la tot Motî Gilliard (fråze rifondowe).
    • So ç' tins la, les deus arlikins, a mitan tot nous, triplèt A. Laloux, Li curè d’ Sautau, p. 115 (fråze rifondowe).
  3. (v. sins coplemint) fé aler les pîs nierveuzmint, di måvasté, tot ratindant.
    • I tripléve di måvasté Motî Haust (fråze rifondowe).
    • On zoupele, on potche, on tripele, on s' gougne, on s' cobôre po mia vey li ressucité L. Henrard (fråze rifondowe).
  4. (v. å coplemint) spotchî des pîs.
    • C' esteut les botresses ki triplént les hotchets Motî Haust (fråze rifondowe).
ParintaedjeCandjî
SinonimeyeCandjî
Sipårdaedje do motCandjî

w. do Levant, w. do Mitan, Basse Årdene (Bijhe)

OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : E212, O0, S117, R13


RatournaedjesCandjî
v.s.c., ± fé aler les pîs nierveuzmint
v.c. ± spotchî des pîs

Etimolodjeye 2Candjî

Bodje «tripl-» (tripe), avou l’ cawete di codjowaedje « -er » des viebes

ViebeCandjî

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) tripele
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) triplez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) triplans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) tripelnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) tripelrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) tripléve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) tripele
pårt. erirece (dj’ a, vos av) triplé
Ôtes codjowaedjes come shofler

tripler (v. sins coplemint)

  1. rinde troes côps pus grand.
    • Triplez trinte-ey-onk, vos åroz nonante-troes Motî Forir (fråze rifondowe).
    • Vos tripelroz vosse mijhe.
    • (å monopoli) Dji m' va tripler l' banke Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
  2. fé on troejhinme côp (ene anêye di scole).
    • E leu scole, on n' poleut nén tripler.
ParintaedjeCandjî

triplumint, triplaedje, triplés

Mots vijhénsCandjî

radobler

OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13


RatournaedjesCandjî
± rinde troes côps pus grand
  •   Francès : tripler (fr)

Flag of France.svg FrancèsCandjî

ViebeCandjî

tripler (v. å coplemint)

  1. tripler (mot scrît e francès come e walon, mins k' a des sinses diferins) (djusse li sinse di fé troes côps).