Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Tayon-bodje latén « calidus » (cal(ĭ)dus) (minme sinse).

PrononçaedjeCandjî

AddjectifCandjî

singulî pluriyal
omrin tchôd tchôds
femrin atribut tchôde tchôdes
femrin epitete
(todi padvant)
tchôde tchôdès

tchôd o. (come addjecif djondrece, todi metou padvant l’  no)

  1. k' a ene hôte timperateure.
    • Cwand l' vint vént d' l' Ess, i fwait setch et tchôd e l' esté et setch et froed e l' ivier Michel Anselme (fråze rifondowe).
  Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.
  1. ki waerantixh do froed.
    • On bea noû tchôd paltot; ene boune tchôde echêpe.
  2. voltrûle (sovint po çou ki rwaite li seke).
    • C' est ene tchôde, saiss, cisse-lale.
    F. chaud, ardent, fougueux.
  3. bén decidé po ene sacwè.
    • I n' est pus tchôd tchôd pol pordjet.
    F. chaud, enthousiaste.
  4. novea (tot cåzant d' ene novele).
    • C' est ene novele tote tchôde.

RatourneuresCandjî

  1. èn nén awè ses aiwes tchôdes
  2. esse so des tchôdès braijhes
  3. tini les pîs tchôds a ene sakî : lyi rinde vizite po-z awè åk di leye.
    • Il aléve a Brussele po tni les pîs tchôds a ene viye matante, ene matante di souke Auguste Laloux (fråze rifondowe).
  4. fé tchôd : fé do solea, et on tchôd tins.
  5. fé tchôd a cure des oûs dvant l'ouxh : fé foirt tchôd.
    F. faire une chaleur torride.
  6. tchôd lapén : ome ki n' tchicteye nén avou les femes.
  7. esse tchôd sol biesse : esse pressé, voleur aler rade.
    • Napoleyon fourit trop tchôd so l' biesse; on sait çou k' çoula lyi a costé: tot wangnant totes les batayes, i fout cwite di troes cint meye omes Dieudonné Salme (fråze rifondowe).
    F. "excité, pressé, prompt, impatient".
  8. dire ene sacwè tot tchôd tchôd : tot d' on côp, sins amoenner l' sudjet.
    F. brusquement, sans préparation.

ParintaedjeCandjî

(minme sourdant etimolodjike)

Mots d’ aplacaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

ContråveCandjî

froed

Rilomêye do motCandjî

Li mot dins on tite di live, di gazete, di soce

RatournaedjesCandjî

k' a ene hôte timperateure

AdviebeCandjî

tchôd (nén candjåve)

  1. novelmint, dins sacwants eployaedjes classike.
    • Avou m' laecea tot tchôd

RatourneuresCandjî

  1. tchôd modou : novele tote nouve. F. nouvelle toute fraîche.

SinonimeyeCandjî

novea, frisse, novelmint, frismint

RatournaedjesCandjî

novelmint

SustantifCandjî

tchôd o. (nén contåve) todi singulî

  1. hôte timperateure.
    • On sint l' tchôd ki rexhe pa l' ouxh do cåbaret.

SinonimeyeCandjî

tcholeur

ContråveCandjî

froed

RatournaedjesCandjî

tcholeur  Loukîz a : tcholeur