Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Do viebe « rûter », avou l’ dobe cawete « -yî » des viebes

PrononçaedjeCandjî

ViebeCandjî

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) rûteye
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) rûtyîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) rûtians
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) rûteynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) rûteyrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) rûtyive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) rûteye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) rûtyî
Ôtes codjowaedjes come tcheryî

rûtyî (v. sins coplemint)

  1. (criyaedje di biesse) criyî foirt, tot cåzant d' on pourcea, cwand il a fwin, cwand on l' towe.
    • Waite : il est sonné et i rûteye co L. Mahin (fråze rifondowe).
  2. trover a rdire, tot mostrant k' on n' est nén binåjhe.
    • I rûteye so tot.
    • Eyu, eyu ? Dijhoz mel ! Dijhoz mel ! breyote-t i l' djonne di bedot padrî l' baye do paxhi. Dijhoz mel ! Dijhoz mel ! Dji dirè avou vos ! :: Nonna, nonna, k' Polite rûteye W. Bal (fråze rifondowe).
  3. dire des mots k' on n' comprind nén, cåzu tot bas.
    • Crapous, crawieus, tertos grigneus : riwaitîz l' porcession d' mizere ki s' amoenne e rûtiant ene priyire. J. Guillaume (fråze rifondowe).
  4. fé bråmint do brut, tot djåzant d' ene aiwe, d' on moteur, evnd.
    • Les etrindjirs n' è rvinèt nén di vey noste Aiwe di Lesse inla dismontêye, ki schoume et ki rûteye come on coshet k' on sonne. Båze di dnêyes di l’ Årdene nonnrece (fråze rifondowe).
    • I fjhènt rûtyî l' tracteur po dismoujhner les framoujhes et stårer les cous d' flate foû des cråssès taetches. R. Georges (fråze rifondowe).
  5. dimander tofer ene sacwè.

ParintaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins :

RatournaedjesCandjî

criyî foirt, po on pourcea
trover a rdire, po ene djin
fé bråmint do brut, po on moteur

Pårticipe erireceCandjî

rûtyî (nén candjåve)

  1. Pårticipe erirece do viebe « rûtyî ».