Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Tayon-bodje tîxhon "knap" (neyerlandès "knaap", almand Knabe : efant, gamén), avou l’ cawete « -ea », mot cité dins l’ FEW 16, 336a. [1]

PrononçaedjeCandjî

SustantifCandjî

singulî pluriyal
napea napeas

napea o.

  1. gamén k' avize ene miete afronté.
    • Neni, crolé napea; Eto t' novea lingaedje, Ti n' etinds nén, dji wadje, çou k' c' est ki d' fé pixh paxh. S.d. Harlez (fråze rifondowe).
    • Waite li ptit blanc napea.
    • Louke li ptit kixhiyî napea.
    • On ptit blanc napea, k' on åreut dit "De Witte" da Ernest Claes.
  2. ome nén grand so ses pîs.
    • Si grand k' i voye esse, Toumant djus d' ses schaesses, I serè todi Assez ptit Po trover plaece Come on napea Inte les plantches d' on waxhea. N. Defrecheux (fråze rifondowe).
  3. onk ki n' fwait rén d' bon.
  4. drole d' ome, fameus ome.
    1. ome podbon.
    2. biesse rimetowe a èn ome :
    • Li tchet s' derit e lu-minme, do tchén : "Vla on fameus napea. I pout djåzer, lu k' doet fé l' bea po-z aveur on boket d' oxhea. J. Franquet (fråze rifondowe).
    • On bon fotbalisse, djans, mins nén dpus k' èn ôte; çou k' i gn a, c' est ki, aprume, ci napea, il est bea come ene andje. L. Mahin.
  5. galant d' ene comere.
    • Vén dé mi, båshele; vinoz dé mi avou vosse napea, nosse damjhele, ki dji vs deye voste aweure; u vosse målaweure. L. Mahin, Vera (fråze rifondowe).
  6. (mot d’ cwårdjeu) onk ki piede gros :
    1. (å djeu d' couyon): èn fé nou pli, dabôrd k' on-z a l' mwin. On dit eto : aveur ene dobe coye
    2. (å djeu d' piket) esse oblidjî do mete on hasse so on set.
      • Li ci k' est dobe al mwin (k' a deus hasses) est napea: i doet payî on tchiket. Motî Haust (fråze rifondowe).
    3. (pa stindaedje) gote k' i gn a dins on ptit vere. loukîz a : noper.

SinonimeyeCandjî

Sipårdaedje do motCandjî

w. do Levant

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ôtès ortografeyes (avou des sourdants nén rkinoxhous) :
Li mot n’ est nén dins : C8, E34, R13

RatournaedjesCandjî

± afronté gamén
± pitit ome
± onk ki n' fwait rén d' bon
± drole d' ome, fameus ome
± galant d' ene comere

Pî-notesCandjî

  1. Loukîz eto : Motlî da Warland, p. 153.