Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

Etimolodjeye 1Candjî

Tayon-bodje latén « penna » (plome).

SustantifCandjî

pene f.

  1. longowe plome des aiyes des oujheas.
  2. plome (d' åwe) k' on prindeut dinltins po scrire a l' intche.
  3. stilo bik, u tote ôte sacwè po scrire.
    • Dj' a prins l' pene po t' sicrire
      Dji n' s' sai s' c' est on maket
      Oubén vormint ene priyire — MAza (fråze rifondowe).
RatourneuresCandjî

>> tini l' pene : esse li rapoirteu so on raploû.

ParintaedjeCandjî
Mots d’ aplacaedjeCandjî
RatournaedjesCandjî
± longowe plome des aiyes des oujheas
± plome d' åwe po scrire
± usteye po scrire avou ene pitite tchike

Etimolodjeye 2Candjî

Sitindaedje do sinse do ci di dvant (sacwè ki waerantixh come les longuès penas des covresses waerantixhèt les poyons)

SustantifCandjî

pene f.

  1. boket metou ådvant des calotes po waeranti les ouys do solea.
  2. (imådjreçmint) crosse do dzeu d' on pwin k' a rinflé, ki fwait come ene pene di calote.
  3. boird do tchapea (ki waeranti do solea).
  4. sitroet boket do dvant do mårtea.
    • Li mårtea a deus costés, li tapa et l' pene .
    • On mårtea a pene; ene masse a pene.
    F. panne.
  5. (pa stindaedje) taeyant del , la kel pene do mårtea bouxhe.
    F. tranchant.
  6. boket do toet ki passe li meur, divant et padrî.
    On dit eto : sovronde.
    Loukîz a : pegnon.
    F. bord du toit.
  7. bwès metou di tchaeke costé d' ene tcherete, d' on begnon, po-z ateler li tchvå inte; sifwaits bwès del berwete.
    • Les penes del tcherete sont poureyes.
    • Gn a ene pene do begnon k' a cassé Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
    F. brancard, limon, bras.
RatourneuresCandjî

>> diner del pene : bouxhî so èn efant avou ene calote.

  1. On dit eto: diner del calote.
    F. donner une raclée.

>> atraper (u: aveur) del pene : riçure de côps d' calote, atraper ene dobleure. Loukîz a : sinonimeye.

  1. F. recevoir des coups.

>> end aveur disk' a s' pene :

    1. esse ripaxhou.
    F. être saturé, rassasié.
    1. esse moirt escran.
    F. mort de fatigue.

>> longue pene : rénnvåt.

ParintaedjeCandjî

pegnon

OrtografeyesCandjî
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
RatournaedjesCandjî
± boket metou ådvant des calotes
± boird do tchapea