Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Bodje « mac- » ‎(« make ») (avou les rîles di scrijhaedje do son K), avou l’ cawete « -asse ».

PrononçaedjeCandjî

AddjectifCandjî

singulî pluriyal
omrin macasse macasses
femrin padrî macasse macasses
femrin padvant macasse macassès

macasse (o & f) (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l' no)

  1. deur, placant, k’ on pout fé åjheymint ene make avou, tot djåzant d’ ene tere u d’ ôte tchoi
    • C’ est del tere macasse. Motî d' Bive (fråze rifondowe).
    • C’ est do macasse pwin. Motî d’ Fosse-li-Veye (fråze rifondowe).
    • C’ est macasse come ene bole di mastike. Motî Gilliard (fråze rifondowe).
    • on l’ pleut tcherdjî al fotche, télmint k’ c’ esteut macasse. J.-J. Gaziaux (fråze rifondowe).
    • Ça rcouléve et ça rivneut sor lu e bôrant, todi ene miete pus macasse — ALPB (sourdant a recråxhî).
  2. k’ apoite bråmint des foices, tot djåzant d’ èn amagnî.
    • Des canadas å vinaigue, vla on rpas byin waire macasse. J. Decossaux (fråze rifondowe).
  3. pitit et cwåré, tot djåzant d’ èn ome.
    • On ptit macasse ome. M. Colombin (fråze rifondowe).
  4. nén bén fini, tot cåzant d’ èn ovraedje
  5. maké, astourdi.
    • Et dji les fjha tertos macasses Ca dj’ payive di binåjhisté. L. Lagauche (fråze rifondowe).
    • Iy, potince, va, kéne crake, pa ! Dj’ è so tote macasse. L. Lagauche (fråze rifondowe).
  6. ene miete sô
    • Al fiesse, on est sovint on pô macasse. Motî Forir (fråze rifondowe).

RatourneuresCandjî

  1. ès sinti macasse : esse må a si åjhe.

SinonimeyeCandjî

ContråveCandjî

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

RatournaedjesCandjî

deur, placant, tot cåzant d’ ene tere
ki rpaxhe bén, po èn amagnî
pitit et cwåré, po èn ome
nén poli
biesse
astourdi
ès sinti macasse
  •   Francès : être mal dans sa peau

SustantifCandjî

singulî pluriyal
macasse macasses

macasse o.

  1. onk ki n’ comprind nén rade.
    • Vos n’ sårîz rén sawè avou ç’ macasse la. Motî Gilliard (fråze rifondowe).
  2. makete (pitie masse, rond mårtea)
    • Et nosse Louwis, avou ses grandès asplanêyesses gros brès d’ barakî-lûteu, des pougns come des macasses, ebén nosse Louwis est co pus couyon k’ on live. A. Laloux (fråze rifondowe).