Rawete:Codjowaedje do walon/esse

dalaedje.gif Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.


Codjowaedje do viebe esse u sey
Viebe del céncwinme troke.
Môdes sins djin
Prezintrece Erirece
Infinitif esse / sey aveur/awè stî
Djerondif e-z/tot-z estant e-z/tot-z åyant stî
Pårticipe estant s(i)tî / s(i)tou
Indicatif
Prezintrece Ripassé prezint
dj’ so a stî
t’ es as stî
il/elle/on-z est a stî
ns/dj’ estans avans stî
vs estoz av(oz) stî
il/elle sont ont stî
Erirece durant Ripassé erirece durant
dj’ esteu / î / ere aveu stî
t’ esteus / îs / eres aveus stî
il/elle/on-z esteut / ît / ere aveut stî
ns/dj’ esténs avéns stî
vs estîz avîz stî
il/elle estént avént stî
Erirece Ripassé erirece
dj’ esta / fouri ava stî
ouri stî
t’ estas / fouris avas stî
ouris stî
il/elle/on-z esta / fourit ava stî
ourit stî
ns/dj’ estîs / fourîs avîs stî
vs estîs / fourîz avîz stî
il/elle estît / fourît avît stî
Futur Ripassé futurrece
dj’ s(e)rè årè stî
t’ s(e)rès årès stî
il/elle/on-z s(e)rè årè stî
ns/dj’ s(e)rans årans stî
vs s(e)roz åroz stî
il/elle s(e)ront åront stî
Suddjonctif
Prezintrece Erirece
ki dj’ soeye / fouxhe åye sitî
ki t’ soyes / fouxhes åyes sitî
k’ il/elle/on-z soeye / fouxhe åye sitî
ki ns/dj’ soeyanxhe / fouxhanxhe åyanxhe sitî
ki vs soeyoxhe / fouxhoxhe åyoxhe sitî
k’ il/elle soeyexhe
fouxhnuxhe
åyexhe sitî
euxhnuxhe sitî
Erirece durant Ripassé erirece durant
ki dj’ estaxhe / fouxhe / fourixhe euxhe sitî
ki t’ estaxhes / fouxhes / fourixhes euxhes sitî
k’ il/elle/on-z estaxhe / fouxhe / fourixhe euxhe sitî
ki ns/dj’ fouxhénxhe / estaxhénxhe euxhénxhe sitî
ki vs fouxhîxhe / estaxhîxhe euxhîxhe sitî
k’ il/elle fouxhénxhe / estaxhénxhe euxhénxhe sitî
Condicioneu
Prezintrece Erirece
dj’ s(e)reu åreu stî
t’ s(e)reus åreus stî
il/elle/on-z s(e)reut åreut stî
ns/dj’ s(e)réns åréns stî
vs s(e)rîz årîz stî
il/elle s(e)rént årént stî
Kimandeu
Prezintrece Erirece
soeye / fouxhe åye sitî
soeyans / fouxhans åyanxhe sitî
soeyoz / fouxhoz åyoxhe sitî
Notule d’ esplikêyes :
  • li sene « / » schåye les diferins ådjeus a çt edroet la.
  • les djins inte åtchetes c’ est dvant ene voyale
  • li pårticipe prezintrece est rålmint eployî foû do djerondif.
  • dins l’ djerondif, li cogne tot c’ est po Lidje Hôte Årdene.
  • el deujhinme djin do singulî, c' est l' cogne camaerådrece k' est rålmint eployî.
  • dins les pronos sudjets des cåzants pluriyals, dji c’ est po Mîtrinne eyet Basse Årdene.
  • dins l’ indicatif/suddjonctif prezintrece, a l’ 3inme djin do pluriyal, les cognes -èt/-exhe c’ est po Lidje, ÅrdenSi et Cerfontinne et les cognes -nut/-nuxhe c’ est po Nameur, Tchålerwè et l’ Braibant walon.