Loukîz eto : Tidje.

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

(Sustantif 1) Tayon-bodje latén « terreum » (di tere)[1]. Sorlon Grandgagnage, ci mot ci vénreut do bodje gotike « thiudisk » (« k’ est a tertos »), mins on sai ouy ki çou n’ est waire probåbe.
(Sustantif 2) S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè åd fwait di l’ etimolodjeye di « tidje », el pout stitchî vaici.

Sustantif 1Candjî

singulî pluriyal
tidje tidjes

tidje o.

  1. voye di tere.
    • Dji so coboy a l’ Ouwess do Condroz ;
      Dji so-st on pôve coboy,
      Et pattavå les voyes,
      Ttossu rade k’ el vint d’ bijhe, dins les schavêyes, les tidjes,
      Dji pedale come on sot. A. Gauditiaubois (fråze rifondowe).
    • Li vint est å Trô al Bijhe; les moxhes d’ Årdene volnut so les tidjes. — A. Primen (sourdant a recråxhî) (fråze rifondowe).
    • C’ esteut onk di ces omes k’ on voeyeut davance, li bezaece so les rins, cori les tidjes et les schavêyes do Condroz. J.-P. Dumont (fråze rifondowe).
    • Les trôs et les bosses,
      Les tidjes et les trîxhes,
      Mi moennèt a l’ ônoe. — J.M. Kadjansky (sourdant a recråxhî) (fråze rifondowe).
    • So les tidjes, vete riglatixhant,
      Les prés frumjhént dzo ene frisse air. B. Louis (fråze rifondowe)..
  2. li hourlea (talu) avou del yebe, sol coté d’ ene voye.
  3. cresse d’ on payis a totès schavêyes (come li Condroz).
    • C’ est po çoula k’ on a tchoezi del mete la, sol dierin tidje, sol boird do Condroz ! J.-P. Dumont (fråze rifondowe).

RatourneuresCandjî

  1. sol Tidje: no d’ plaeces a Moirtî, a Meu, a Vedrén.
    • Il esteut avou les djonnes di Meu ki passént dissu l’Tidje, li voye ki moenne a Inguizêye et ki passe so les dzeus. (P. Gilles).
  2. li voye do Tidje: no d’ ene plaece d’ Ovîfa.
  3. e Tidje: no d’ ene plaece di Serè.
  4. Bolroetidje: (so plaece : Bolrûtîtch) voye di Borlé.

ParintaedjeCandjî

Mots vijhénsCandjî

Sipårdaedje do motCandjî

Coinrece Hesbaye, Condroz, payis d’ Måmdey.

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

PrononçaedjeCandjî

RatournaedjesCandjî

tidje
cresse d’ on payis a totès schavêyes

Sustantif 2Candjî

singulî pluriyal
tidje tidjes

tidje f.

  1. (botanike) partêye d’ ene plante ki mousse foû del tere et did la ki crexhnut les coxhes, les foyes et les fleurs.
    • I fåt rtaeyî les tidjes des rôzes po lzès poleur mete dins l’ våze.
  2. alondjeye partêye di tote sôre di sacwè.

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

PrononçaedjeCandjî

RatournaedjesCandjî

tidje

SourdantsCandjî

  1. Herbillon Jules, Legros Elisée, Origine et avatars d'un mot wallon : Tîdje « chemin de terre », Revue belge de philologie et d’histoire, t. 32, fasc. 4, 1954. pp. 1027-1047 (lére)