Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Bodje «pauper» (minme sinse).

PrononçaedjeCandjî

AddjectifCandjî

Alofômes
pôve pôvre
singulî pluriyal
omrin pôve pôves
femrin atribut pôve pôves
femrin epitete
(todi padvant)
pôve pôvès

pôve o. (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l' no)

  1. ki n’ a pont d’ çanses, di béns.
    • Les pôvès djins, on djheut d’ zels : i n’ ont rén ;  ça vleut dire k’ i n’ avént nén ddja ene vatche.
  2. ki n’ mostere nén l’ ritchesse, po ene sacwè.
    • Emey l’ Årdene ås ptitès hobinetes, gn aveut ene feye on pôve pitit hamtea. L. Lagauche (fråze rifondowe).
  3. ki fawit pitié, a cåze di s’ måleur.
    • Ouy, fåt k’ i fwaiye clair et c’ est la l’ måleur di nos pôves hanteus ki cwerèt l’ nuteye. J. Duysenx (fråze rifondowe).
    • Pôve Diåle ! i doet bén aveur må s’ cou avou tos les cis kel satchèt pol cawe. P. Faulx (fråze rifondowe).
  4. (imådjreçmint) nén bon, di basse cwålité, po ene sacwè.
    • Asteure on rfwait des çanses avou do walon d’ pôve cwålitè, adon k’ des ptits djowions dmanèt ezès ridants. M. Slangen (fråze rifondowe).

RatourneuresCandjî

(Rimetaedjes)

  1. pôve come on sarazin
  2. pôve come on rat d’ eglijhe
  3. pôve come Djob

(Dijhêye po prinde pitié)

  1. pôves nozôtes, pôves nozôtes et les tchéns d’ tcherete
  2. pôve laid, pôve laid vî
    • Pôve laide pitite mamêye !
  3. pôve mivé, pôve micoye, pôve laid mvé, pôve laid mcoye
  4. pôve rinåd ki n’ a k’ on trô, pôve sori ki n’ a k’ on trô, pôve taesson ki n’ a k’ on trô

ParintaedjeCandjî

Mots d’ aplacaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ôtès ortografeyes (avou des sourdants nén rkinoxhous) :

ContråveCandjî

RatournaedjesCandjî

ki n’ a waire di béns
ki fwait pitié
di basse cwålité

SustantifCandjî

singulî pluriyal
omrin
et femrin
pôve pôves
femrin 2 pôvresse pôvresses

pôve o & f

  1. djin ki n’ a waire di cwårs.
    • Li pôve esteut adû a n’ pus esse aconté. R. Viroux (fråze rifondowe).
    • Tchaeke famile, shuvant ses moyéns, meteut on pwin al finiesse po les pôve li 24 di decimbe dins l’ payis d’ Såm. — Louis Peeters (sourdant a recråxhî) (fråze rifondowe).

RatourneuresCandjî

  1. cwand deus pôves s’ aidèt, li Bon Diu ndè reye, cwand deus pôves si copelnut, li Bon Diu ndè reye : i nd est binåjhe.
  2. vî pôve
  3. A Witri, pôve est djoli : a Witri, les pôves s’ abiyèt comifåt.
  4. vos n’ dirîz nén rwiner on pôve : dijhêye po fé baxhî on pris.
  5. esse sol tåve des pôves

SinonimeyeCandjî

RatournaedjesCandjî

onk ki n’ a waire di béns