Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Modifier

EtimolodjeyeModifier

Calcaedje do francès « paysan » (gn a nole cawete -an e walon, eyet l' femrin mostere k' on a rcomprins l' mot come on parintaedje avou -ant).

PrononçaedjeModifier

SustantifModifier

singulî pluriyal
omrin payizan payizans
femrin payizante payizantes

payizan o.

  1. djin ki dmeure dins on viyaedje, eyet ovrer l' tere.
    • Dj' a sopé avou des sovrins, souwé avou des payizans, tapé des copenes avou des tuzeus Lorint Hendschel, So l’ Anuti.
    • Li waeyén-tins, ene des pus plaijhantès såjhons po les payizans d' l' Årdene Serge Fontaine (fråze rifondowe).
    • A ç' moumint la, les signeurs estént co mwaisses do peupe, et les payizans estént tertos des sieves Gaston Lucy (fråze rifondowe).
    • Po l' tins, po les teres et po esse haitî, les payizans ont bråmint a nos aprinde Motî Gilliard (fråze rifondowe).
    • Les djins dal veye, i cåznut co sovint do gros des dints ås payizans, k' i waitnut d' å hôt Motî Gilliard (fråze rifondowe).
  2. (rabaxhanmint) djin d' viyaedje, loukeye come nén foirt sûteye, ene miete erirêye.
    • On curé d' viyaedje a pretchî
      Bén lonmint a grand-messe;BR>Les payizans n' ont fwait k' båyî — CNS (fråze rifondowe).
    • Mins les monsieus d' Brussele, saiss, cwè çki ça lzî pout fé, sacwants payizans ki n' sont nén contins André Henin (fråze rifondowe).
    • Tot payizan k' dj' esteu, dji n' so nén d' ene mwaijhe sôre
      Eyet dj' a yeu rade fwait do ronflant come les ôtes Georges Fay, ratournant Molière (fråze rifondowe).
  3. (dins èn arinnoe) mot d' traitaedje a ene djin d' on viyaedje (del pårt d' ene djin d' veye).

RatourneuresModifier

  1. payizan ! payacou, (...) ti voerès m' cou! traitaedje des efants d' Sint-Houbert ås efants des viyaedjes do cotoû.
  2. payizan d' måleur, cware et cwate t' es-st on voleur traitaedje des djins del Rotche ås djins d' viyaedje.

OrtografeyesModifier

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C13, R13

ParintaedjeModifier

RatournaedjesModifier

djin d' viyaedje, sins rabaxhant sinse
djin d' viyaedje waitî come ene miete biesse  Loukîz a : magneu d’ roukes