Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

Cisse pådje ci do Wiccionaire n’ est co k’ ene esbåtche.
Si vos avoz des cnoxhances sol sudjet, vos nos ploz aidî tot rtchôcant des dnêyes so l’ årtike : clitchîz sol boton « candjî » po radjouter des infôrmåcions.

EtimolodjeyeCandjî

Tayon-bodje latén « alnus » (ône, ônea) avou l’ cawete « -ea ».

PrononçaedjeCandjî

Disfondowes: ônê, ôn, on.nê, ônia, ounia, ôlnia, ôrnia, ôrgna. ônnia.

SustantifCandjî

singulî pluriyal
ônea ôneas

ônea o.

  1. (åbe) åbe del famile des beyôles, ki crexhe sol boird des aiwes, e sincieus latén : Alnus spp.
    • On côpe les ôneas po fé des bwès d' fosse.
    • Avou do bwès d' ônea, on fwait des shabots.
    • I vikéve avou s' sour, e li ptite cinse k' est acwateye å boird del Yene, padrî troes vîs ôneas tot tchabotés Marcel Hicter (fråze rifondowe).
    • Gn a deus agaesses ki djouwèt al copete des ôneas Serge Fontaine (fråze rifondowe).
    • On plantéve des ôneas sol boird des sapinires, po les waeranti do froed Modele:S-rif
    • L' aiwe coreut so les doyes des ---s et rdjibler so les pires Lucyin Mahin, dins l' novele «c' est todi l' aiwe ki doime ki neye» (fråze rifondowe).
  2. bwès di ci åbe la.

RatourneuresCandjî

  1.  carote d' ônea : pårteye di l' ônea ki poite ses sminces. F. cône de l'aulne.
  2.  may d' ônea, dji t ' dilai (may d' ônê, dji t' dilê) : uzance di planter, e moes d' may des ptits åbes (lomés des may) divant l' ouxh des cmeres, et k' tchaeke sôre d' åbe a ene sinifiance, vochal: on n' vout pus rwaitî ci crapåde la.
  3.  L' ônea erprotche å frinne d' awè vindou si åme å diåle por lu polou broûler vete : paski li frinne broûle åjheymint, minme plin d' seuve, dabôrd ki l' ônea prin målåjheymint, cabén estant tot setch (J. Coppens).

ParintaedjeCandjî

Mots d’ aplacaedjeCandjî

OrtografeyesCandjî

ônê [E1,E34,S0,S117]; aunê [S36]; on.nê [S109]; aunia [O3,O4]; ônea [R13]; aulnia [C9,C13,O0]; aurnia [C1]; aurgna [C8]; ôrgna [C8]

RatournaedjesCandjî

fr= aulne

Waitîz etoCandjî

  •   Lijhoz l’ årtike ônea so Wikipedia
  •   Lijhoz l’ årtike noer ônea so Wikipedia