Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Bodje « boton » (avou spotchaedje del cawete « -on »), avou l’ cawete « -ire »

PrononçaedjeCandjî

SustantifCandjî

singulî pluriyal
botnire botnires

botnire f.

  1. (mot d' costire) plaece d' on mousmint la k' gn a des botons d' on costé, et des trôs d' l' ôte po l' clôre tot l' agrapant.
    • Dj' a des botnires di soye a m' paltot.
  2. (pa stindaedje do sinse) wårniteure so ene taxhe di dvant del djaketes d' on costume.
    • Il aveut metou ene fleur al botnire.
    • Tåtî voleut-st aveur si botnire rodje wårneye.
  3. (mot d’ medcén) longowe sitroete playe, racozowe, avou tos les fis u les agrapes k' el tinèt shûte a s' rakeudaedje e-n ene operåcion.
    • Lanawaire, on lyi a côpé dins s' goidje et lyi mete ene botnire Gilbert Renson (fråze rifondowe).
  4. (mot d’ årtisse des biesses) cezaryinne ås vatches (a cåze d' ene plåye di crinnaedje k' on va rakeude avou des ponts ou des agrafes come si ça sereut des botons).
    • Foirt come on tchvå, saiss, ci veterinaire la : i fjheut des ptitès botnires come ça (trinte cintimetes), et i sôrtixheut des veas come ça (des gros) Lucyin Mahin, riscrijhant ene fråze d' on cinsî (fråze rifondowe).
  5. dins des paroles di mançaedje, plåye ki dvrè esse rakeudowe.
    • S' i m' atake måy, dji lyi fwait ene botnire.
    • S' i m' vént co mastiner, dji lyi frè ene botnire dins s' panse
  6. (vî mot) (mot des tchårlîs et des tcherons) finte fwaite å dbout d' l' aessi po-z î mete li wesse.

RatourneuresCandjî

  1. rire a sketer ses botnires
  2. magnî a sketer ses botnires
  3. parint a l' deujhinme botnire, parint a l' troejhinme botnire, parint a l' cwatrinme botnire

ParintaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

longowe sitroete plåye

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins :

RatournaedjesCandjî

plaece d' on mousmint la k' gn a des botons
longowe sitroete plåye racozowe
cezaryinne ås biesses

Waitîz etoCandjî