Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Candjî

EtimolodjeyeCandjî

Bodje « åjhe », avou ene betchete e d’ ecloyaedje avou ene ristitchete -n-, avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes (çou k’ a dvou dner *« enåjhi »), adon avou sbetchaedje di : do "e" ; mete avou tote ses åjhes, si bén k’ on n’ vout pus bodjî ; adon, do minme estok etimolodjike ki l’ moyén francès « naisir » ; mot cité dins l’ FEW 24 151b.

PrononçaedjeCandjî

ViebeCandjî

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) nåjh_i / nåjhxh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) nåjhxhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) nåjhxhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) nåjhxhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) nåjh_irè / nåjhxhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) nåjhxheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) nåjhxhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) nåjh_i
Ôtes codjowaedjes come prusti

nåjhi

  1. (viebe å coplemint) rinde sicran, fizicmint u morålmint.
  2. (viebe å prono) :  Loukîz a : « si nåjhi ». divni scran.
    • Vos vs nåjhiroz si vos coroz todi insi D.T.W.

RatourneuresCandjî

  1. on s’ nåjhit d’ tot : On nd a s’ sô minme d’ ene plaijhante sacwè, cwand ça rvént trop sovint.

ParintaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : S117, R13

RatournaedjesCandjî

rinde sicran, fizicmint
rinde sicran, morålmint

CodjowasCandjî

Dobès rfondowes
nåjhi   nåjhixh
Do viebe «nåjhi»
  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece

Pårticipe erireceCandjî

singulî pluriyal
omrin nåjhi nåjhis
femrin nåjheye nåjheyes

nåjhi omrin

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "nåjhi", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.
    • Nosse cavale est forbowe ; dji l’ a trop nåjhi.

AddjectifCandjî

singulî pluriyal
omrin nåjhi nåjhis
femrin padrî nåjheye nåjheyes
femrin padvant nåjheye nåjheyès

nåjhi omrin (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l’ no)

  1. k’ a dandjî di si rpoizer.

RatourneuresCandjî

  1. moirt nåjhi : foirt nåjhi ; loukîz a : l’ sinonimeye.
  2. rade nåjhi : nén foirt coraedjeus.
  3. nåjhi do esse bén : k’ a tot çk’ i fåt po-z esse bén, et ki s’ trecasse po des réns.

ParintaedjeCandjî

SinonimeyeCandjî

OrtografeyesCandjî

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : S109

Sipårdaedje do motCandjî

w. do Levant, w. do Mitan, w. do Coûtchant

RatournaedjesCandjî

ki s’ doet rpoizer  Loukîz a : scran

SustantifCandjî

singulî pluriyal
omrin nåjhi nåjhis
femrin nåjheye nåjheyes

nåjhi omrin

  1. onk k’ est scran.
  2. onk ki n’ boute nén rade.

Mots d’ aplacaedjeCandjî