al taxhlete

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)Modifier

EtimolodjeyeModifier

Shûte des mots : «al» + «taxhlete»

AdvierbireModifier

al taxhlete (nén candjåve)

  1. (spôrt) (tot djåzant d' on livraedje å djeu d' bale, d' on hinaedje di pire) tot s' metant d' biyaire, tot passant l' bresse tot do long del pwetrene, pus l' rescouler céncwante cintimetes padrî, pus l' enonder et s' arester tot låtchant l' bale u l' pire djusse al plaece k' on pindeut ene taxhete sol cingue, dilé l' hantche.
    • Il a rouwé on cayô al taxhlete — Floribert Deprêtre, Raoul NopèreMotî del Lovire (fråze rifondowe).
  2. di triviè, rade et må, sins waitî a lu.
    • I travaynut al taxhlete.
    • Paski l' novele muzike d' eglijhe, ci n' est pus k' sacwants ptitès årgudinnes, todi les minmes tocosté; ele cournut al taxhlete å raeze des tcheyires, po n' nén dire a raeze di tere; c' est må toirtchî, c' est må tchanté Émile Gilliard (fråze rifondowe).
    • Les lingaedjes sont tot såf racionels: i sont bastis tertos al taxhlete pa cint meye halcotîs, avou tchaeke si idêye Lorint Hendschel.
  3. al varade, tot sayant k' on n' vos voeye nén.

RatourneuresModifier

  1. taper ses liårds al taxhlete : les furler. Loukîz a : taxhler. F. jeter l'argent par les fenêtres.
  2. citer al taxhlete : citer ene des rålès sacwès k' on dit.
    • Gn a waire di spirous rashious e lingaedje walon; on cite djusse, al taxhlete li binde d' imådje walone BD dal Sabine Coune, so on scrijhaedje då Gusse Laloux Lucyin Mahin. F. pour mémoire.

ParintaedjeModifier

taxhler, taxhleu

SinonimeyeModifier

ContråveModifier

RatournaedjesModifier

må, sins sogne
raddimint, tot sayant di n' nén esse rimarké

AddjectivireModifier

al taxhlete (nén candjåve)

  1. (spôrt) hiné a ç' môde la.
    • Li livraedje al taxhlete dene dipus d' enondon al bale — Floribert Deprêtre, Raoul NopèreMotî del Lovire (fråze rifondowe).
  2. rade, sins trop d' esplikêyes.
    • Et pol pårt da Nanete, On côp d' ouy al taxhlete Léon PirsoulMotî Pirsoul (fråze rifondowe).
    • Li live da Joseph Osselet, c' est on côp d' ouy al taxhlete so les djins, les monumints, les uzaedjes do vî Nameur.

RatournaedjesModifier

fwait sins sogne
rade et fwait sins s' fé vey