Wiccionaire:Walon : Diferince etur modêyes

aucun résumé de modification
== Accints do walon ==
{{wp|Accints do walon|r=b}}
Les '''accints do walon''', c’ est les prononçaedjes dins sacwantès coines do payis walon-cåzant. Il ont stî bén studyîs e 20inme sieke pås [[diyalectolodjisse]]s do walon, [[scrijheu]]s eyet [[diccionairî]]s ki [[rashiyént]] les mots e [[#Sistinme_Feller_(et_cpagneye)|Sistinme Feller]].
 
=== Mwaisses accints do walon ===
=== {{Drapea|wa-fel}} Sistinme Feller (et cpagneye) ===
{{wp|Sistinme Feller|r=b}}
Li ''sistinme Feller'', c’ est on sistinme di [[rashidaedje]] des diyalekes romans del Walonreye. Il a stî atåvlé pa [[:w:Jules Feller|Jules Feller]] e 1901 po sayî d’ responde a ene des pus grandès rujhes do walon : si [[ortografeye]]. Di fwait, les diferins oteurs did dinltins scrijhént sorlon leus propès rîles, u sorlon les rîles do ceke literaire do ké il estént raloyîs, çou ki fwait ki deus oteurs d’ on minme diyaleke polént scrîre on minme mot di diferinte manire : ''[[mok#wa-vsis|mok]]'', ''[[moh#wa-vsis|moh]]'', ''[[mohh#wa-vsis|mohh]]'', ''[[mohe#wa-vsis|mohe]]'', ''[[moxhe#wa-vsis|moxhe]]'', evnd. Li sistinme Feller si vey purade come ''fonetico-analodjike'' : on scrît come on-z ôt (sorlon l’ [[fonetike]]) mins tot çou ki s’ prononce come e francès doet s’ escrire come e francès ([[analodjeye]] avou l’ francès). On l’ pout vey come on sistinme ortografike coinrece, sorcoinrece pa des côps, mins nén come sistinme ortografike di tot l’ walon. On l’ pout eto vey come ene saye di normålijhaedje po les mots ki s’ prononcèt d’ ene cåzu minme manire : ''[[pehon]]'' est li scrijha Feller po ''[[pexhon]]'' et ''[[pehon]]'' [pɛhɔ̃] u [pɛçɔ̃] eyet ''pèho-ꬻ'' [pɛhɔŋ] a Vervî.
 
Minme si l’ sistinme Feller a stî ricnoxhou pal [[:w:SLLW|SLLW]] come modêye a shuve po scrire e walon, sacwants scrijheus et rlomêyès soces nel ont nén shuvou spepieuzmint, ey ont candjî toplin des ponts do mwaisse sistinme Feller, tot rclamant scrire e Feller. Avou ça, sacwants scrijheus ou diccionairîs ([[Sourdant:E165|E165]], [[Sourdant:E167|E167]], [[Sourdant:E213|E213]], [[Sourdant:S109|S109]], [[Sourdant:S117|S117]]) n’ ont nén tnou conte di mwaisse ponts do sistinme Feller, mins sins s’ diclårer « sistinme Feller ».
 
Ces sistinmes di scrijhaedje la, ces tos les cis k’ on pout rescontrer divant l’ askepiaedje do ''sistinme Feller''. Å pus sovint, ces des scrijhaedjes fonetikes : « sorlon k’ l’ oraye nos lai ôre<ref>R.-H.-J. Cambresier, ''[[:fr:s:Dictionnaire wallon-français (Cambresier)/Préface|Dictionnaire walon-françois]] ou Recueil de mots et de proverbes françois extraits des meilleurs dictionnaires'', « préface ».</ref> », direut [[Sourdant:E89|Cambresier]], mins gn a eto ene deujhinme ''sicole di pinsêye'' ki va shuve l’ ortografeye francesse.
 
=== Li scrîta ===
{{dal}}
 
Li ''scrîta'' (u ''vîs scrijhas'') c’ est li scrijhaedje do ''vî walon'' k’ on trouve ezès tecses el Walonreye el Hôte Moyinådje, dispu diviè 1100 et disk’ a diviè 1600, eyet ki soûd do vî lingaedje d’ oyi.
On l’ ertrouve, metans, dins les oûves da [[Sourdant:JH|Jacques de Hemricourt]],…
 
----